🔄 Co się zmieniło? Zacznijmy od prostszej sprawy.
✅ 1. Scalenie wpisów typu SP/MP
EASA – poprzez ostatnie AMC/GM i nową wersję Explanatory Notes do listy uprawnień (18.03.2025) – ogłosiła, że:
-
Wpis typu ratingu (TR) automatycznie obejmuje zarówno uprawnienia do SP (single pilot), jak i MP (multi pilot), jeśli kandydat odbył odpowiednie szkolenie.
-
Nie trzeba już wpisywać w licencji adnotacji „SP” lub „MP”.
-
Jedyne dopuszczalne ograniczenie:
MP only, jeżeli pilot nie odbył szkolenia w środowisku SP (dotyczy SP-certified aircraft). -
Operator Part-ORO jest odpowiedzialny za dokumentowanie uprawnień swoich załóg w zakresie SP/MP.
To rozwiązanie upodabnia system samolotowy do wcześniej wdrożonego dla śmigłowców.
Do ULCu ta zmiana nie w momencie publikacji tego wpisu ta zmiana nie dotarła ---> LINK.
✅ 2. Ujednolicenie wpisów klasowych — w tym dla SET
W nowej liście EASA Class and Type Rating & Licence Endorsement List – Aeroplanes (14.04.2025):
-
Samoloty klasy SET (land) i SET (sea) zostały ujęte jako jedna wspólna klasa, bez wyszczególniania typów (PC-12, TBM, PA-46TP itd. już nie mają osobnych wpisów "typowych").
-
Zasada: jeśli dany samolot nie wymaga TR — należy go przypisać do klasy.
Upraszcza to licencjonowanie, przenosząc odpowiedzialność za szkolenie różnicowe (differences training) na ATO lub instruktora (w przypadku samolotów niebędących HPA - a o nich za chwilę). Szkolenie różnicowe ważne jest 2 lata i jeśli nie korzystaliśmy z wariantu SET w tym czasie musimy je powtórzyć.
Przykład praktyczny:
Jeśli pilot przeszedł szkolenie na jeden samolot z klasy SET (np. Cessna 208B Caravan), to po odbyciu szkolenia różnicowego może również latać np. PAC 750XL. Przykład jest z życia wzięty, bo przechodziłem przez oba te szkolenia. SET`(Land) możemy zdobyć, przedłużyć i wznowić na dowolnym samolocie klasy.
Przypominam, że szkolenie różnicowe musi zawierać co najmniej jeden lot, a dla samolotów niebędących HPA może być przeprowadzone indywidualnie przez instruktora, bez udziału ATO. W licencji pilot ma po prostu SET(LAND), u nas upraszczane do SET(L) i takie uprawnienie dalej wznawia/przedłuża.
Wszystko byłoby by proste, ale ...
🤔 Co pozostało niejasne i gdzie pojawił się problem?
🟥 1. SET = klasa? Tak. Ale samolot SET może być też HPA… albo complex.
Na papierze wszystko wydaje się klarowne: SET (land) to po prostu klasa. Ale:
Cześć samolotów w tej klasie, np. PC-12 czy TBM 960, spełnia "definicję" High Performance Aircraft (HPA) z Mmo > 0,6 i/lub maksymalny pułap > FL250 (25 000 ft).
Niektóre SET-y, jak AT-802, są również complex aircraft wg Rozporządzenia Bazowego, tj. MTOM > 5700 kg, certyfikowane na ponad 19 pax, wymagające min. 2 pilotów lub mające więcej niż jeden turboprop.
Większość SET-ow jak Kodiak 100 lub Cessna 208, na szczęście nie są ani HPA, ani complex😀.
🔍 Ta sama klasa SET (land) zawiera samoloty bardzo różne pod względem wymogów szkoleniowych i operacyjnych.
Wątpliwości mogą budzić wymagania jakie należy spełnić aby móc latać na SET HPA np. PC-12.
Samo uprawnienie SET(LAND) nie wystarczy, bo pojawiają się 2 kolejne bariery: HPA teoria i OSD.
👉 Kurs teoretyczny do HPA- TK (theoretical knowledge) zakończony egzaminem w ATO
Wymagany dla posiadaczy PPL(A):
obejmuje tematykę m.in. aerodynamiki wysokich prędkości, systemów ciśnieniowych, zarządzania mocą itd.
może być zastąpiony teorią do ATPL (jeśli zdana wcześniej).
👉 Szkolenie wg OSD (Operational Suitability Data) w ATO
dotyczy konkretnego modelu statku powietrznego (np. PC-12, TBM 960),
jest obowiązkowe, jeśli samolot ma wpisany OSD Flight Crew,
może zawierać checki, LPC/OPC, symulator, UPRT, MCC itp.
🔐 Bez HPA TK nie wolno rozpocząć szkolenia OSD.
To szczególnie ważne przy PPL(A): zanim rozpocznie się szkolenie na PC-12 czy TBM, należy mieć ukończoną teorię HPA i udokumentowane potwierdzenie (np. certyfikat).
Jeżeli mamy już szkolenie z HPA i jakikolwiek SET, to jedynym ograniczeniem mogą być już tylko warunki OSD. W przypadku PC12 musimy odbyć szkolenie w zakresie opisanym w OSD.
...
📊 Porównanie: SET-HPA vs SET nie-HPA
| Cecha | SET-HPA (np. PC-12, TBM) | SET nie-HPA (np. C208, Kodiak 100) |
|---|---|---|
| Wpis w licencji | SET(LAND) | SET(LAND) |
| Czy HPA TK jest wymagany | ✅ (dla PPL, chyba że ATPL TK) | ❌ |
| Czy OSD ma zastosowanie | ✅ jeśli opublikowane | ❌ |
| Kto prowadzi szkolenie | Tylko ATO | ATO o pierwszego SET, potem ATO lub instruktor |
| Próg szkolenia praktycznego | wg OSD (LPC, MCC, UPRT...) | min. 1 lot w szkoleniu różnicowym |
Jak HPA jest ujawniane w licencji i jak zamienić swój ewentualny wpis SET na nowy? Zwróciłem się do Urzędu Lotnictwa Cywilnego z pytaniami:
-
Ujawnianie ukończenia kursu HPA TK – w jakiej formie (endorsement, załącznik, kod) i gdzie w nowo wydawanej licencji będzie widoczne potwierdzenie ukończenia kursu High-Performance Aeroplane Theoretical Knowledge dla pilota z wpisem SET (LAND)?
Odpowiedź ULC:
Informacja o ukończeniu przez pilota kursu HPA TK nie jest wskazywana w druku licencji wydawanej przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. W przypadku, gdy zaświadczenie o ukończeniu w/w kursu jest jednym z warunków wymaganych do uzyskania wpisu uprawnienia SET(L) do licencji, pilot zobowiązany jest do złożenia zaświadczenia o realizacji takiego kursu w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego wraz wnioskiem i pozostałymi wymaganymi dokumentami. Po realizacji wniosku, cała dokumentacja w sprawie (wraz z zaświadczeniem o ukończeniu kursu HPA TK) trafia do osobistej teczki pilota w Rejestrze Personelu Lotniczego.
-
Przekształcenie dotychczasowych wpisów typowych – w jaki sposób ULC dokonuje konwersji starych wpisów (np. SET PAC 750 XL) na ujednolicony wpis klasy SET (LAND) oraz jaka opłata (w złotych) jest pobierana za tę zmianę?
Odpowiedź ULC:
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dokonuje przekształcenia uprawnień klasy samolotów na wpis
SET(L) w drukach licencji w następujących przypadkach:
1. na pisemny wniosek pilota, oraz
2. jako czynność dodatkowa podczas wydawania decyzji dotyczącej licencji w innej sprawie.
W pierwszym przypadku, gdy pilot wnioskuje tylko o zamianę zapisu uprawnienia klasy statku powietrznego na uprawnienie SET(L) w druku licencji, pobierana jest opłata lotnicza za kolejne wydanie danej licencji:
• PPL(A) – 69,00 zł
• CPL(A) – 161,00 zł
• ATPL(A) – 241,00 zł
W drugim, przypadku, gdy czynność zamiany zapisu uprawnienia dokonywana jest przy okazji
wydawania decyzji w innej sprawie, która podlega opłacie lotniczej, w/w czynność jest wykonywana nieodpłatnie.
Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Komentarz