🧪 TEST: Czy operacja jest komercyjna czy niekomercyjna?

🔎  Operacje lotnicze w UE klasyfikujemy na podstawie charakteru i celu lotu określonych w Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE)  965/2012:

• Komercyjne operacje:

  • ➤ CAT (Commercial Air Transport): przewóz pasażerów lub ładunku za opłatą,

  • ➤ SPO (Specialised Operations): operacje specjalistyczne zarobkowe (np. inspekcje, zdjęcia, agrolotnictwo).

• Niekomercyjne operacje:

  • ➤ NCC (Non-Commercial Complex): skomplikowane statki powietrzne bez wynagrodzenia,

  • ➤ NCO (Non-Commercial Other): nieskomplikowane statki powietrzne bez wynagrodzenia.

    Warunki samolotu complex (skomplikowany). 1 z : MTOW > 5700 kg; >19 PAX; Min. 2 crew;  ≥1 turbojet lub >1 turboprop
    Śmigłowca: MTOW>3175kg / >9PAX / 2crew 
    

🔁 Wyjątek: Niektóre operacje zarobkowe (np. cost-sharing, pokazy, loty zapoznawcze) mogą być uznane za niekomercyjne – na podstawie odstępstwa z art. 6 ust. 4a.

📘 Test służy do ustalenia:

1. Czy operacja jest zarobkowa,

2. Jak kwalifikuje się zgodnie z art. 5,

3. Czy może korzystać z odstępstw z art. 6,

4. Jakie załączniki mają zastosowanie (CAT, SPO, NCC, NCO, SPA).

---

✅ KROK PO KROKU

---

KROK 1 – Czy operacja ma charakter zarobkowy?

(art. 1d rozporządzenia 965/2012)

✅ Odpowiedz TAK, jeśli spełnione są wszystkie warunki:

• jest opłata lub świadczenie wzajemne,

• operacja jest publiczna lub wykonywana na podstawie umowy,

• klient nie ma kontroli nad operatorem.

➡ TAK → przejdź do KROKU 2
➡ NIE → operacja niezarobkowa → przejdź do KROKU 6

---

KROK 2 – Jak operacja została zakwalifikowana w art. 5? Rozporządzenie wskazuje...

Rodzaj operacji	Załączniki	Nazwa załącznika
CAT – przewóz osób/ładunku	III + IV	ORO + CAT – Commercial Air Transport
SPO – operacja specjalistyczna	III + VIII	ORO + SPO – Specialized Operations
Szkolenie w ATO	VI / VII	NCC / NCO – zależnie od SP
Inna działalność zarobkowa	–	Kwalifikacja zależna → przejdź do KROKU 3

➡ Niezależnie od wstępnej kwalifikacji jako CAT lub SPO – przejdź do KROKU 3, aby sprawdzić, czy możliwe jest zastosowanie odstępstwa z art. 6, a zwłaszcza z jego ust. 4a.

---

KROK 3 – Czy możliwe jest zastosowanie odstępstwa z art. 6, a w szczególności z jego ust. 4a?

📘 Art. 6 rozporządzenia 965/2012 pozwala na traktowanie niektórych operacji zarobkowych jako niekomercyjnych, jeśli spełniają określone warunki.

Przypadki, w których operacja zarobkowa może być uznana za niekomercyjną i podlegać przepisom załącznika VII (NCO):

1. Cost-sharing
   – maksymalnie 6 osób na pokładzie (łącznie z pilotem),
   – wszystkie osoby partycypują w bezpośrednich kosztach,
   – brak zysku dla organizatora.

2. Loty pokazowe / zawody
   – wynagrodzenie ograniczone do zwrotu bezpośrednich kosztów,
   – możliwe tylko nagrody symboliczne (w granicach określonych przez właściwy organ).

3. Loty zapoznawcze, akrobacyjne, zrzuty spadochronowe, holowanie szybowców
   – prowadzone przez ATO lub klub non-profit,
   – statek powietrzny należy do organizacji lub jest leasingowany bez załogi,
   – loty nie generują zysków przekazywanych poza organizację,
   – udział osób spoza organizacji ma charakter marginalny.

➡ TAK → operacja traktowana jako niekomercyjna → przejdź do KROKU 6
➡ NIE → pozostaje klasyfikacja z KROKU 2 → przejdź do KROKU 4

---

KROK 4 – Czy przewożone są osoby lub ładunek?

➡ TAK → operacja CAT → zał. III + IV → wymagane AOC
➡ NIE → możliwa SPO lub niekomercyjna → przejdź do KROKU 5

---

KROK 5 – Czy operacja jest specjalistyczna (SPO)?

✅ Przykłady:

• Agrolotnictwo,

• Patrole, inspekcje,

• Zdjęcia lotnicze, czujniki,

• HHO, HEMS, NVIS

➡ TAK → operacja SPO → zał. III + VIII → ORO + SPO
➡ NIE → przejdź do KROKU 6

---

KROK 6 – Jaki typ statku powietrznego i które przepisy stosować?

(art. 5 ust. 3–5)

Typ statku powietrznego	Załącznik	Nazwa załącznika
Skomplikowany SP (np. turbojet)	VI	NCC – Non-Commercial Complex
Nieskomplikowany SP	VII	NCO – Non-Commercial Other
Szkolenie w ATO	VI lub VII	zależnie od SP – NCC / NCO
Operacje PBN, DG, ETOPS, NVIS	+ V	SPA – Specific Approvals

---

🏁 KONIEC TESTU

Mamy teraz:

• ✅ ocenę zarobkowości operacji,

• ✅ kwalifikację z art. 5,

• ✅ analizę odstępstw z art. 6,

✅ przypisanie odpowiednich przepisów: CAT, SPO, NCO, NCC, SPA.

nie jest to proste ... 😏

🚨 Szybowce i balony – własne regulacje, drobne różnice, duże znaczenie

Choć art. 6 ust. 4a rozporządzenia 965/2012 stanowi ogólną podstawę do wykonywania lotów bez AOC, to warto pamiętać, że szybowce i balony mają swoje własne, dedykowane rozporządzenia unijne – odpowiednio (UE) 2018/1976 i (UE) 2018/395. Przepisy te w dużej mierze powielają konstrukcję z 965/2012, ale wprowadzają kilka istotnych modyfikacji dostosowanych do specyfiki tych statków powietrznych. Omówię je w kolejnych wpisach.

Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏