Propozycje: ULC i moja zmiany Prawa Lotniczego w zakresie przywilejów socjalnych z Dyrektywy RADY 2000/79/WE z dnia 27 listopada 2000 r. dotyczącej Europejskiego porozumienia w sprawie organizacji czasu pracy personelu pokładowego w lotnictwie cywilnym

 

Ostatnio pisałem o mojej petycji w sprawie tej Dyrektywy i  propozycji ULC. Wracamy więc do tematu i ...

✅ Zgadzam się:

• ULC właściwie wskazuje na potrzebę objęcia wszystkich załóg podstawowymi gwarancjami socjalnymi.

• Popiera pomysł, by samozatrudnieni mieli prawo do odpoczynku i bezpłatnych badań.

• Proponuje konkretny harmonogram działań (propozycja projektu kwiecień 2025 - wejście w życie Q1'26)

   

   ❌ Nie zgadzam się:

• ULC ogranicza Dyrektywę 2000/79/WE tylko do „pracowników” naszych operatorów, mimo że TSUE (C-168/16) uznał, że o obowiązującym prawie decyduje miejsce bazy, nie forma umowy.

• Brakuje realnych mechanizmów egzekwowania przepisów wobec operatorów zagranicznych – nie ma obowiązku przedstawiciela, kar, ani wykazu naruszeń.

• Zaproponowane „odpowiednie stosowanie przepisów KP” jest nieprecyzyjne i niewystarczające.

  Cytat propozycji ULC:
  "Przepisy art. 152 -154 oraz art. 171 i art. 229 §2-§6 Kodeksu Pracy względem członków załóg statków powietrznych stosuje się odpowiednio. "

 

 📝 Mój projekt wraz z uzasadnieniem:

Rozdział ...
Prawa socjalne członków załóg statków powietrznych

Art. 94a. [Zakres stosowania]

1. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:
   1) operatorów lotniczych posiadających koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego lub koncesję innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli prowadzą operacje z bazą operacyjną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
   2) członków załóg statków powietrznych wykonujących zadania lotnicze na podstawie stosunku pracy albo innej umowy cywilnoprawnej, w tym samozatrudnienia, jeżeli podlegają prawu polskiemu.

2. Przez bazę operacyjną, o której mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się miejsce, w którym członek załogi zazwyczaj rozpoczyna i kończy swój okres służby oraz w którym operator zapewnia mu zakwaterowanie.

3. Operatorzy lotniczy, o których mowa w ust. 1 pkt 1, posiadający koncesję innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej i prowadzący operacje z bazą operacyjną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są obowiązani do wyznaczenia przedstawiciela na terytorium Polski, odpowiedzialnego za zgodność działalności z przepisami niniejszego rozdziału, oraz do podania adresu do doręczeń na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 94b. [Minimalne gwarancje socjalne]

1. Operator lotniczy jest zobowiązany do zapewnienia wszystkim członkom załóg statków powietrznych, niezależnie od formy świadczenia przez nich usług, następujących minimalnych gwarancji socjalnych:
   a) czterotygodniowego, nieprzerwanego okresu wolnego od świadczenia usług w każdym roku kalendarzowym, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia;
   b) całkowitego powstrzymania się w tym okresie od wykonywania operacji lotniczych;
   c) możliwości podziału okresu, o którym mowa w lit. a, pod warunkiem uprzedniego uzgodnienia harmonogramu tego podziału z personelem załogowym operatora, w sposób zapewniający efektywność odpoczynku i uwzględniający interesy obu stron, z zastrzeżeniem, że co najmniej jedna część powinna obejmować nieprzerwany okres co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych;
   d) pokrycia przez operatora kosztów obowiązkowych okresowych badań lekarskich zgodnie z art. 94c.

2. W przypadku umowy zawartej na czas krótszy niż rok, okres wolny od świadczenia usług przysługuje proporcjonalnie do okresu jej obowiązywania.

3. Wynagrodzenie za okres, o którym mowa w ust. 1 lit. a, nie może być niższe niż wynagrodzenie obliczane według zasad określonych w art. 172 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.

4. Ekwiwalent pieniężny za okres wolny, o którym mowa w ust. 1 lit. a, dopuszczalny jest wyłącznie w przypadku rozwiązania umowy.

5. Operator lotniczy ponosi odpowiedzialność również za zapewnienie warunków określonych w ust. 1, jeżeli korzysta z usług pośredników lub innych podmiotów świadczących usługi członków załóg, niezależnie od formy prawnej ich zatrudnienia.

6. Okres, o którym mowa w ust. 1 lit. a, nie wlicza się do dni wolnych wynikających z przepisów o czasie służby i odpoczynku (FTL) ani do innych dni wolnych przewidzianych w przepisach krajowych, unijnych lub regulaminowych.

Art. 94c. [Badania lekarskie]

1. Operator pokrywa koszty okresowych badań lekarskich wymaganych przepisami prawa lotniczego oraz przepisami dotyczącymi kwalifikacji medycznej członków załóg.
2. Informacje uzyskane w trakcie tych badań podlegają ochronie na zasadach określonych w przepisach o tajemnicy lekarskiej.

Art. 94d. [Wykaz operatorów niespełniających warunków]

1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego prowadzi publiczny wykaz operatorów lotniczych prowadzących operacje z bazą operacyjną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy nie wyznaczyli przedstawiciela, o którym mowa w art. 94a ust. 3.

2. Wpis do wykazu następuje po uprzednim wezwaniu operatora do usunięcia naruszenia w terminie 14 dni, doręczonym na adres wskazany zgodnie z art. 94a ust. 3. W przypadku braku wskazania przedstawiciela lub adresu do doręczeń, wpis do wykazu może nastąpić bez uprzedniego wezwania.

3. Wykaz jest udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

4. Informacja o wpisie może zostać przekazana portom lotniczym oraz instytucjom zapewniającym służby żeglugi powietrznej, jako istotna dla oceny ryzyka operacyjnego i zgodności z przepisami prawa.

5. Usunięcie wpisu z wykazu następuje niezwłocznie po wykazaniu wyznaczenia przedstawiciela zgodnie z art. 94a ust. 3.

Zmiana art. 209 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze

W art. 209 ust. 1 dodaje się pkt 9aa, 9ab i 9ac w brzmieniu:

9aa) nie zapewnia członkowi załogi statku powietrznego okresu wolnego od świadczenia usług, o którym mowa w art. 94b ust. 1 lit. a – podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy dzień naruszenia oraz za każdą osobę, której to naruszenie dotyczy; od świadczenia usług, o którym mowa w art. 94b ust. 1 lit. a – podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy dzień naruszenia oraz za każdą osobę, której to naruszenie dotyczy;

9ab) nie pokrywa kosztów wymaganych badań lekarskich członka załogi, o których mowa w art. 94b ust. 1 lit. d – podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy przypadek naruszenia oraz za każdą osobę, której to dotyczy; członka załogi, o których mowa w art. 94b ust. 1 lit. d – podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy przypadek naruszenia oraz za każdą osobę, której to dotyczy;

9ac) prowadzi operacje z bazą operacyjną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wyznaczenia przedstawiciela zgodnie z art. 94a ust. 3 – podlega karze pieniężnej w wysokości 5 000 zł za każdy dzień prowadzenia działalności. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wyznaczenia przedstawiciela zgodnie z art. 94a ust. 3 – podlega karze pieniężnej w wysokości 1 000 zł za każdy dzień prowadzenia działalności.

Uzasadnienie:

Celem projektu jest zapewnienie realnej, skutecznej i równej ochrony socjalnej wszystkim członkom załóg statków powietrznych wykonujących operacje lotnicze z bazą operacyjną zlokalizowaną w Polsce, niezależnie od formy zatrudnienia (umowa o pracę, B2B, samozatrudnienie) oraz kraju rejestracji operatora.

Projekt wprowadza minimalne gwarancje wynikające z Dyrektywy Rady 2000/79/WE, w tym obowiązek zapewnienia czterotygodniowego okresu odpoczynku oraz bezpłatnych badań okresowych. Uwzględniono konieczność proporcjonalnego stosowania do umów krótkoterminowych i zabezpieczenie przed obchodzeniem przepisów przez pośredników.

Wobec operatorów spoza Polski, projekt ustanawia obowiązek wyznaczenia przedstawiciela oraz podania adresu do doręczeń. Przedstawiciel pełni funkcję kontaktową i organizacyjną, umożliwiając skuteczne egzekwowanie przepisów wobec zagranicznych operatorów, którzy nie mają siedziby ani struktur w Polsce. Jest to konieczne, aby zapewnić realny nadzór administracyjny oraz możliwość prowadzenia korespondencji urzędowej i dochodzenia roszczeń. Niewykonanie obowiązku wyznaczenia przedstawiciela skutkuje wpisem do publicznego wykazu prowadzonego przez Prezesa ULC. Taki mechanizm zapewnia praktyczną wykonalność przepisów wobec operatorów z innych państw UE, bez konieczności prowadzenia długotrwałych procedur transgranicznych.

Projekt jest zgodny z przepisami prawa Unii Europejskiej, zasadą proporcjonalności oraz umożliwia egzekwowanie podstawowych standardów ochrony socjalnej na rynku lotniczym działającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie C-168/16 (Nogueira i in. przeciwko Ryanair), baza macierzysta jest kluczowym elementem przy ustalaniu miejsca zwykłego świadczenia pracy członka personelu lotniczego, co ma bezpośrednie znaczenie dla stosowania właściwego prawa pracy i systemu zabezpieczenia społecznego. W związku z tym, personel lotniczy wykonujący operacje z bazy operacyjnej zlokalizowanej na terytorium Polski podlega co do zasady prawu polskiemu, niezależnie od kraju rejestracji operatora.

Gwarancja czterotygodniowego płatnego urlopu dla  całego personelu lotniczego to realny wpływ na bezpieczeństwo w powietrzu. Wypoczęta załoga to mniejsze ryzyko błędów spowodowanych zmęczeniem, większa koncentracja podczas lotu i pewność prawidłowego reagowania w sytuacjach awaryjnych. To proste równanie: odpowiedni odpoczynek = lepsze decyzje w kokpicie i kabinie = bezpieczniejsze podróże dla pasażerów.

  Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏