Europejskie Prawo Lotnicze dla Bystrzaków. Zakres stosowania Rozporządzenia (Bazowego) Parlamentu i Rady (UE) 2018/1139.

Artykuł 2 Rozporządzenia Bazowego dotyczącego stosowania norm w obszarze lotnictwa cywilnego określa zakres stosowania przepisów, odnosząc się do różnych aspektów związanych z projektowaniem, produkcją, obsługą techniczną i eksploatacją statków powietrznych oraz związanych z nimi urządzeń.  Precyzuje on, które aspekty lotnictwa cywilnego podlegają przepisom unijnym. Wszystkie kwestie, które nie mieszczą się w określonym zakresie, pozostają w gestii prawa krajowego. Dotyczy to m.in. statków powietrznych o niskim ryzyku dla bezpieczeństwa, określonych w załączniku I, chyba że uzyskają one certyfikację zgodnie z wcześniejszymi regulacjami unijnymi.1. 

1. Zakres stosowania rozporządzenia

Europejskie Rozporządzenie (Bazowe) Parlamentu i Rady (UE) 2018/1139 dotyczy różnych aspektów lotnictwa cywilnego w Unii Europejskiej, obejmując szeroki zakres działań i podmiotów. Kluczowe obszary, w których przepisy rozporządzenia mają zastosowanie, to:

Projektowanie i Produkcja:

• Dotyczy wyrobów, części i wyposażenia do zdalnego sterowania statkami powietrznymi, które są nadzorowane przez Agencję lub państwa członkowskie.

Projektowanie, Produkcja, Obsługa Techniczna i Eksploatacja Statków Powietrznych:

• Przepisy obejmują statki powietrzne (w tym silniki, śmigła i inne elementy), które są:

• Zarejestrowane w państwie członkowskim UE, chyba że obowiązki te zostały przekazane państwu trzeciemu.

• Zarejestrowane w państwie trzecim, ale eksploatowane przez operatora mającego siedzibę na terenie UE.

Eksploatacja Bezzałogowych Statków Powietrznych (UAV):

• Przepisy dotyczą UAV, które nie są zarejestrowane w żadnym państwie, ale są eksploatowane na terenie UE.

Ochrona i Bezpieczeństwo Lotnisk oraz Systemów ATM/ANS:

• Rozporządzenie obejmuje działania związane z ochroną i bezpieczeństwem "dużych" lotnisk (utwardzona droga startową przyrządową o długości co najmniej 800 metrów lub są wykorzystywane wyłącznie do obsługi śmigłowców stosujących procedury podejścia lub odlotu według wskazań przyrządów) oraz systemów zarządzania ruchem lotniczym (ATM) i usługami żeglugi powietrznej (ANS) w jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej.

Projekty Związane z Przestrzenią Powietrzną:

• Przepisy dotyczą projektów mających na celu zapewnienie bezpiecznej i skutecznej operacji w europejskiej przestrzeni powietrznej.

Szczególnie ważne jest rozróżnienie sytuacji, w których przepisy dotyczą statków powietrznych zarejestrowanych w UE, a także tych zarejestrowanych w państwach trzecich, pod warunkiem, że są eksploatowane przez operatorów mających siedzibę w UE. Rozporządzenie obejmuje także operacje UAV, które nie są zarejestrowane w żadnym państwie, ale są eksploatowane na terenie UE.

2. Wyłączenia  stosowania

Chociaż rozporządzenie ma szerokie zastosowanie, wskazuje również sytuacje, w których nie ma ono zastosowania:

• Działania wojskowe, celne, policyjne czy poszukiwawczo-ratownicze, które są prowadzone przez państwa członkowskie.
• Lotniska, systemy ATM/ANS oraz statki powietrzne eksploatowane przez wojsko, które podlegają odmiennym regulacjom.
• Statki powietrzne związane z niskim ryzykiem, których operacje nie wymagają pełnej zgodności z przepisami bezpieczeństwa lotniczego, chyba że zostały certyfikowane. Definicja tych statków powietrznych znajduje się w załączniku 1 do Rozporządzenia i są  tam wymienione statki powietrzne historyczne, wojskowe, repliki,  amatorskie, "lekkie (np <450 kg) i wolne (np. <35 węzłów prędkości do lądowania)" itd.

3. Zwolnienia

Państwa członkowskie mogą zwolnić z przepisów dotyczących projektowania, obsługi technicznej i eksploatacji lotnisk obsługujących do 10 000 pasażerów rocznie lub wykonujących do 850 operacji towarowych. Zwolnienie nie może naruszać zasadniczych wymogów bezpieczeństwa. Decyzje o zwolnieniu są zgłaszane Komisji i Agencji. Komisja może anulować takie zwolnienie, jeśli uzna je za niezgodne z warunkami. Państwa członkowskie monitorują ruch na lotniskach objętych zwolnieniem i cofają zwolnienie, jeśli ruch przekroczy określone progi przez trzy lata.

Dodatkowo, państwa mogą zwolnić niektóre małe statki powietrzne (samoloty, śmigłowce, szybowce o masie do 600 kg dla lądowych i 650 kg dla wodnych) z przepisów rozporządzenia (tzw. opt-out), pod warunkiem zapewnienia proporcjonalnych regulacji krajowych. Decyzje te są zgłaszane Komisji i Agencji. Statki powietrzne objęte zwolnieniem mogą być eksploatowane w innych państwach za ich zgodą.

4. Podsumowanie

Artykuł 2 Rozporządzenia Bazowego określa, w jakich obszarach lotnictwa cywilnego stosuje się przepisy unijne, a które kwestie pozostają pod jurysdykcją krajową. Przepisy te mają zastosowanie do statków powietrznych zarejestrowanych w UE oraz tych z państw trzecich eksploatowanych przez operatorów z siedzibą w UE, a także do bezzałogowych statków powietrznych działających na terenie UE.

Rozporządzenie uwzględnia również kwestie związane z ochroną i bezpieczeństwem lotnisk oraz systemów zarządzania ruchem lotniczym. Wskazuje, które lotniska podlegają regulacjom unijnym, z uwzględnieniem ich wielkości i znaczenia. Mniejsze lotniska mogą być zwolnione spod niektórych przepisów, o ile spełniają krajowe wymogi bezpieczeństwa. Państwa członkowskie mają możliwość przyznawania takich zwolnień, które jednak muszą być zgłaszane i akceptowane przez Komisję Europejską, aby zapewnić jednolity poziom bezpieczeństwa w UE.

Nie zapomnij również zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏