Zamiana ULC (Urząd Lotnictwa Cywilnego) na PALC (Polska Agencja Lotnictwa Cywilnego) – Part 4. Update noworoczny i "stanowisko" Ministerstwa Infrastruktury.

 

Co nowego w naszej historii o przepoczwarzaniu niewydolnego ULC w droższą Państwową Agencję Lotnictwa Cywilnego?

Prezes ULC w uzasadnieniu projektu przekształcenia ULC w PALC zasugerował, że przerzucenie dodatkowych opłat w wielkości 6 złotych za wylot na pasażerów byłoby „korzystniejsze dla RP”. "Korzystniejsze dla RP" oznacza w jego mniemaniu korzystniejsze dla budżetu, ale mniej korzystne dla łupionych dodatkowym podatkiem/haraczem obywateli. Taka propozycja budzi oburzenie, ponieważ to obywatele, a nie instytucje, napędzają gospodarkę i rozwój sektora lotniczego. Obciążanie pasażerów dodatkowymi kosztami jest nieuczciwe i lekceważy tych, którzy wspierają rozwój rynku.

Przekształcenie ULC w PALC wydaje się wynikiem politycznego dealu, gdzie wymóg biegłej znajomości języka angielskiego dla prezesa, który ma większe zdolności lingwistyczne niż lotnicze, został skonfrontowany z przyznaniem mu dodatkowej kompetencji w stosunku do obecnych – czyli możliwości wydatkowania publicznych środków na promocję. To politycy będą mogli w praktyce decydować, jak te środki zostaną wykorzystane, co może prowadzić do ich przeznaczenia na cele promujące działania rządu, a nie na realne potrzeby sektora lotniczego. Trudno uwierzyć, że obecny prezes będzie w stanie wprowadzić jakiekolwiek zmiany w ULC, biorąc pod uwagę jego dotychczasowe doświadczenie, które ogranicza się do wykazania się w teście na zdolności kierownicze w kontekście zarządzania domem seniora „Ostoja”. Takie doświadczenie, choć przydatne w innych branżach, nie daje podstaw do oczekiwań, że będzie on w stanie skutecznie zarządzać tak skomplikowaną i wymagającą instytucją jak ULC czy PALC.

Minister Klimczak w wywiadzie dla money.pl zapowiedział przekształcenie Urzędu Lotnictwa Cywilnego w "profesjonalną agencję" na wzór zachodnioeuropejskich instytucji. W tej pośpiesznej próbie pozyskania funduszy, minister najwyraźniej pominął ważny aspekt – w projekcie ustawy, uzasadnieniu i ocenie skutków regulacji brak jest jakichkolwiek odniesień do tego, jak nie obciążać pasażerów kosztami, a jednocześnie naśladować zagraniczne rozwiązania. Brakuje konkretnych danych, które mogłyby uzasadnić, że model zachodni rzeczywiście będzie korzystny dla polskiego sektora lotniczego. W dodatku, trudno wierzyć, że tę reformę poprowadzi wybrany w niejasnych okolicznościach Prezes ULC, który nie wykazał się dotąd zdolnościami menedżerskimi odpowiednimi do tak poważnej zmiany.

Z kolei Sekretarz Stanu Maciej Lasek twierdzi w wywiadzie dla DGP, że ULC potrzebuje wysokopłatnych fachowców branżowych. ULC przede wszystkim ma problem ze stosowaniem prawa, ponieważ ostatnie wyroki sądowe wskazują, że nawet konstytucyjna hierarchia prawa jest prawnikom urzędu (w tym Prezesowi ULC) obca. Teoria, że piloci oraz inżynierowie lotniczy będą mieli ochotę pracować w PALC, jest oparta na mrzonkach, tym bardziej że obecny prezes ULC wykopał bezzasadnymi doniesieniami do organów ścigania na pilotów wielką barierę. Inspektorzy-piloci to zazwyczaj emerytowani piloci, którzy odchodzą z pracy w urzędzie nie przez pieniądze. Ponad 100 milionów rocznie, zgodnie z załączonym do projektu planem, ma iść na 36 nowych etatów, które mają powstać obok obecnych 468. Przede wszystkim należy zredukować liczbę obecnych etatów, a pieniądze z tego tytułu przeznaczyć na podwyżki. Źródeł oszczędności jest cała masa:

1. Automatyzacja procesów

2. Wyeliminowanie pokrywających się kompetencji i kosztów

3. Przeniesienie części nadzoru do podmiotów, które znają się na branży

4. Pozbycie się świadczenia usług niewymaganych prawem

5. Wyeliminowanie darmowych usług.

   Chciałem się dowiedzieć więcej o "profesjonalnej agencji" więc zwróciłem się z do MI z następującym zapytaniem:

   
   

    Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, z późn. zm.), wnoszę o udostępnienie informacji dotyczącej artykułu opublikowanego na portalu money.pl w dniu 16 grudnia 2024 r. pt. „Minister Infrastruktury: Dla inwestycji kolejowych idą złote czasy”, w którym Minister Infrastruktury zapowiedział przekształcenie Urzędu Lotnictwa Cywilnego w profesjonalną agencję na wzór zachodniej Europy, zwracam się z prośbą o udostępnienie następujących informacji: 

   1. Jakie konkretne agencje w krajach zachodnioeuropejskich zostały uznane za wzór do przekształcenia ULC? 

   2. Jakie analizy porównawcze oraz dane z tych agencji zostały uwzględnione w projekcie ustawy dotyczącej przekształcenia ULC w agencję? 

   3. Czy zostały przeprowadzone badania dotyczące wpływu tej zmiany na sektor lotniczy w Polsce, w tym na ochronę interesów pasażerów? 

   4. Jakie mechanizmy nadzoru i transparentności zostaną wprowadzone w ramach nowego modelu agencji, aby uniknąć przeniesienia nieefektywności lub kontrowersji z obecnej formy tego organu? 

   5. Czy planowane jest zastosowanie podobnych rozwiązań finansowania nadzoru w innych gałęziach transportu, np. w kolejowym nadzorze? Jeśli tak, to jakie konkretne rozwiązania zostały rozważone? 

   6. Dlaczego planowane jest obciążenie pasażerów opłatami, podczas gdy sektor transportu towarowego (cargo) nie jest objęty podobnymi opłatami lub obciążeniami? 

   7. Jakie były roczne koszty nadzoru nad transportem pasażerskim oraz koszty związane z „zapewnieniem bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych oraz ochrony przed aktami bezprawnej ingerencji” w zarobkowym transporcie lotniczym za rok 2023? Jakie przychody z opłat z powyższych tytułów wpłynęły na rachunek Skarbu Państwa od nadzorowanych instytucji, w tym Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP)? 

   8. Dlaczego w projekcie ustawy nie uwzględniono ryzyka, że państwo będzie musiało ponosić koszty dopłat do rozdmuchanych wydatków agencji w przypadku spadku ruchu lotniczego, na przykład w wyniku pandemii, skutków wojen, czy nowych regulacji dotyczących emisji? 

   9. Czy Ministerstwo przeprowadziło analizy wykazujące, że możliwe jest przekształcenie obecnie niewydolnego Urzędu Lotnictwa Cywilnego w profesjonalną agencję bez stworzenia równolegle działającego, nowego bytu, który mógłby pełnić funkcje regulacyjne i nadzorcze w sposób efektywny od momentu rozpoczęcia działalności? 

   10. Jakie konkretne mechanizmy i etapy transformacji planuje Ministerstwo, aby zapewnić ciągłość działania i jednocześnie znaczną poprawę funkcjonowania tej instytucji? 

   11. Czy Minister Infrastruktury rozważa wystąpienie z wnioskiem o dymisję Prezesa ULC lub powołanie innej osoby do realizacji przekształcenia Urzędu Lotnictwa Cywilnego w profesjonalną agencję, biorąc pod uwagę kontrowersyjne decyzje i działania Prezesa (patrz np. wystąpienie RPO do organu sygn.. II.519.341.2024), powołanego w mało transparentnym procesie, a także braku odpowiedzi na ww. kluczowe pytania w projekcie ustawy co podważa jego profesjonalność? 
   
   

   P|ani Jadwiga Żandarska odpowiedziała tylko na kilka pytań:

   W zakresie pkt 1 wniosku Minister Infrastruktury informuje, że przy opracowywaniu projektu ustawy związanego z przekształceniem Urzędu Lotnictwa Cywilnego w Agencję Lotnictwa Cywilnego zostały wzięte pod uwagę rozwiązania w zakresie finansowania nadzoru lotniczego funkcjonujące m.in. w Chorwacji, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Portugalii i Łotwie.
   
   
   Odnosząc się do pkt 2 wniosku Minister Infrastruktury wskazuje, że nie posiada informacji na temat „analiz porównawczych oraz danych” z agencji w krajach zachodnioeuropejskich, które miałby zostać „uwzględnione w projekcie ustawy dotyczącej przekształcenia ULC w agencję”.
   
   
   W przedmiocie pkt 3 wniosku Minister Infrastruktury informuje, że nie zostały przeprowadzone „badania dotyczące wpływu tej zmiany na sektor lotniczy w Polsce, w tym na ochronę interesów pasażerów”.
   
   
   W przedmiocie pkt 4, 5, 6, 8, 10, 11 wniosku Minister Infrastruktury wskazuje, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
   
   
   W zakresie pkt 7 wniosku Minister Infrastruktury informuje, że nie posiada informacji obejmujących „roczne koszty nadzoru nad transportem pasażerskim oraz koszty związane z „zapewnieniem bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych oraz ochrony przed aktami bezprawnej ingerencji” w zarobkowym transporcie lotniczym za rok 2023”.
   Minister Infrastruktury nie posiada również informacji określających „przychody z opłat z powyższych tytułów wpłynęły na rachunek Skarbu Państwa od nadzorowanych instytucji, w tym Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP)”.
   
   
   Odnosząc się do pkt 9 wniosku Minister Infrastruktury informuje, że nie zostały przeprowadzone „analizy wykazujące, że możliwe jest przekształcenie obecnie niewydolnego Urzędu Lotnictwa Cywilnego w profesjonalną agencję bez stworzenia równolegle działającego, nowego bytu, który mógłby pełnić funkcje regulacyjne i nadzorcze w sposób efektywny od momentu rozpoczęcia działalności”.

Mały komentarz do odpowiedzi: 

Reforma przekształcenia Urzędu Lotnictwa Cywilnego w tzw. „profesjonalną agencję” to przykład absolutnej nieodpowiedzialności i braku rzetelności w działaniu Ministerstwa Infrastruktury. Ministerstwo, mimo zapowiedzi opartych na wzorcach zachodnioeuropejskich, przyznaje, że nie posiada żadnych analiz porównawczych ani danych, które powinny stanowić fundament takiej zmiany. To jawne lekceważenie obywateli i sektora lotniczego. Działania te są co najmniej nieprzejrzyste, a brak jakiejkolwiek merytorycznej podstawy do reformy sugeruje, że proces przekształcenia jest pozbawiony realnego planu. W obliczu tak poważnych decyzji, które dotyczą bezpieczeństwa lotniczego, nie tylko w Polsce, ale także w wymiarze międzynarodowym, Ministerstwo w sposób nieakceptowalny ignoruje podstawowe zasady transparentności, profesjonalizmu i odpowiedzialności. To działanie na szkodę pasażerów, rynku lotniczego i całego państwa. Podniesiony w odpowiedzi przykład Francji dowodzi właśnie,  że przekształcenie nie ma sensu.  DGAC (Direction générale de l'aviation civile) to część administracji publicznej Francji, działająca w ramach Ministerstwa Transformacji Ekologicznej. Odpowiada za nadzór nad lotnictwem cywilnym, regulacje, bezpieczeństwo oraz rozwój sektora lotniczego. DGAC jest strukturą wewnątrz ministerstwa, 

Stwierdzenie Ministerstwa Infrastruktury, że nie przeprowadzono żadnych badań dotyczących wpływu przekształcenia Urzędu Lotnictwa Cywilnego na sektor lotniczy w Polsce, w tym na ochronę interesów pasażerów, jest nie tylko skandaliczne, ale i absolutnie niedopuszczalne. Jak można podejmować tak daleko idące decyzje, które mają bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i komfort pasażerów, nie dokonując nawet podstawowych analiz? Tego typu zaniedbanie świadczy o totalnym braku profesjonalizmu i odpowiedzialności ze strony Ministerstwa. To świadome ignorowanie najważniejszego aspektu tej reformy – ochrony interesów obywateli, którzy codziennie korzystają z transportu lotniczego. Jakiekolwiek działania na rzecz zmiany struktury nadzoru lotniczego bez odpowiednich badań i ocen ryzyka są skrajnie lekkomyślne i stanowią poważne zagrożenie dla przyszłości polskiego lotnictwa.

To, że Ministerstwo Infrastruktury nie posiada podstawowych informacji na temat kosztów związanych z nadzorem nad transportem pasażerskim oraz wpływów z opłat, stanowi absolutnie niedopuszczalne zaniedbanie w zarządzaniu publicznymi środkami. Jak można podejmować decyzje o obciążeniu pasażerów dodatkowymi opłatami, skoro nie ma klarownego obrazu kosztów tych usług oraz przychodów z nich? Jest to nie tylko brak profesjonalizmu, ale wręcz ignorancja wobec odpowiedzialności za publiczne finanse. Jeśli ministerstwo nie potrafi wykazać, ile kosztuje nadzór nad transportem pasażerskim, to jak można uzasadnić wprowadzanie nowych opłat, które mają obciążyć portfele pasażerów? To jest klasyczny przykład nieodpowiedzialności w zarządzaniu finansami publicznymi – w dodatku koszty tej niekompetencji ponoszą obywatele, którzy płacą nie tylko za samą usługę, ale także za brak przejrzystości i rzetelnych analiz.

Brak przeprowadzenia jakichkolwiek analiz dotyczących przekształcenia niewydolnego Urzędu Lotnictwa Cywilnego w profesjonalną agencję jest absolutnym skandalem. Ministerstwo, podejmując decyzję o przekształceniu tej instytucji, powinno posiadać solidne, oparte na rzetelnych badaniach i analizach argumenty, które udowadniają, że taka zmiana będzie miała sens i poprawi funkcjonowanie sektora lotniczego w Polsce. Nieprzeprowadzenie takich analiz świadczy o głębokim braku odpowiedzialności i profesjonalizmu ze strony ministerstwa, które decyduje o fundamentalnej reformie w oparciu o niepewne przesłanki. Jak można wprowadzać zmiany, które mogą wprowadzić chaos i nieefektywność w zarządzaniu nadzorem lotniczym, nie mając żadnej pewności, że przekształcenie rzeczywiście poprawi sytuację? Tego typu działania stawiają pod dużym znakiem zapytania kompetencje osób odpowiedzialnych za zarządzanie sektorem lotniczym w Polsce.

💸 Największe zagrożenie w przejściu ULC na PALC 💼

Transformacja Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) w Państwową Agencję Lotnictwa Cywilnego (PALC) to poważne ryzyko. Samofinansowanie może sprawić, że priorytetem staną się zyski, a nie bezpieczeństwo. Oto kluczowe zagrożenia:

⚠️ Osłabienie nadzoru – Kontrola nad podmiotami lotniczymi, które finansują PALC, może być mniej rygorystyczna.

✂️ Cięcia w bezpieczeństwie – Koszty mogą być redukowane kosztem inspekcji i kontroli.

🤝 Konflikt interesów – Nadzór może być łagodniejszy wobec podmiotów, które zapewniają finansowanie.

📉 Zależność finansowa – Presja na generowanie dochodów może wpływać na decyzje operacyjne, zagrażając bezpieczeństwu lotniczemu.

Co jest skandaliczne, autor projektu ustawy, czyli Prezes ULC, nie dostrzega tych zagrożeń! Nie możemy pozwolić, by bezpieczeństwo pasażerów i załóg ✈️ ustąpiło miejsca dążeniu do zysków 💼. Wymagamy odpowiedzialności i troski o publiczne bezpieczeństwo!

Podsumowując, przekształcenie Urzędu Lotnictwa Cywilnego w "profesjonalną agencję" pozostaje kontrowersyjne z powodu braku szczegółowych analiz i jasnych odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące wpływu na sektor lotniczy, finansowanie oraz mechanizmy nadzoru. Choć zmiana ta może mieć na celu poprawę efektywności, to brak przejrzystości w procesie, w tym niedostateczne wyjaśnienia Ministerstwa Infrastruktury, budzi obawy o sensowność tej reformy oraz jej potencjalne negatywne skutki. Niezbędne jest dokładniejsze wyjaśnienie celów i korzyści związanych z transformacją ULC, aby zapewnić, że zmiany te będą miały pozytywny wpływ na rozwój sektora lotniczego w Polsce.

Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏