Europejskie Prawo Lotnicze dla Bystrzaków. Co to jest "właściwy organ' w regulacjach UE? Trudne pytanie: Kto jest nim w Polsce?

 Czytając lotnicze przepisy UE spotkaliście się zapewne z pojęciem "właściwy organ" (competent authority). Postaram się pokazać parę niuansów związanych z tym terminem, bo jest wokół niego sporo nieporozumień. 

Zacznijmy od samej góry czyli Artykułu 3 : ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2018/1139 z dnia 4 lipca 2018 r. (dalej NRB - Nowe Rozporządzenie Bazowe) gdzie znajdziemy definicję:

„właściwy organ krajowy” oznacza jeden lub większą liczbę podmiotów wyznaczonych przez państwo członkowskie i posiadających niezbędne uprawnienia oraz przydzielone obowiązki dotyczące realizacji zadań związanych z certyfikacją, nadzorem i egzekwowaniem przepisów zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz aktami delegowanymi i wykonawczymi przyjętymi na jego podstawie, a także z rozporządzeniem (WE) nr 549/2004.

 Jak widać w danym kraju może istnieć kilka takich organów gdzie zostają wyraźnie określone obszary kompetencji każdego z tych właściwych organów poprzez wyznaczenie zakresu obowiązków (np. w Austrii) i geograficznego zasięgu działania (np. w Niemczech); oraz  ustanawia się zasady koordynacji między tymi organami. EASA też może pełnić rolę właściwego organu np. dla podmiotów spoza EASA landu.

 Niemal każde Rozporządzenie wykonawcze definiuje na samym początku  kto może być dla wnioskodawcy właściwym organem i tu mamy wiele wariantów np:

1. W zakresie licencji pilotów dowolny kraj EASA Land.

2. W odniesieniu do operatorów z PART-ORO lub ATO posiadających główne miejsce prowadzenia działalności w państwie członkowskim, organ wyznaczony przez to państwo członkowski. Nie ma to w ogóle związku z miejscem gdzie operator będzie miał bazy lub gdzie będzie szkolił, decydujące jest tu gdzie zarejestrowana jest firma i gdzie znajdują się jej dokumenty. Dla operatorów z PART-NCO właściwym organem jest organ wyznaczony przez państwo członkowskie, w którym statek powietrzny jest zarejestrowany.

3. Dla lotnisk - właściwy organ z kraju  gdzie się lotnisko znajduje. Mamy tutaj związanie nadzoru z terytorium, które nie jest często stosowane. Jest to tzw. przywiązanie do ziemi.

 

 Analizując definicję z NRB właściwy organ zajmuje się:certyfikacją,  nadzorem i egzekwowaniem przepisów prawa.

 Warto zerknąć więc  do definicji  nadzoru:

 „nadzór” oznacza weryfikację w sposób ciągły, przez właściwy organ lub w jego imieniu, czy wymogi niniejszego rozporządzenia oraz aktów delegowanych i wykonawczych przyjętych na jego podstawie, na podstawie których wydano certyfikat lub w odniesieniu do których złożono deklarację, są nadal spełniane.

Tutaj warto, zauważyć, że nadzór może być prowadzony w imieniu właściwego organu, co prowadzi nas do kolejnej definicji :

„kwalifikowana jednostka” oznacza akredytowaną osobę prawną lub fizyczną, której mogą zostać powierzone pewne zadania związane z certyfikacją lub nadzorem na mocy niniejszego rozporządzenia przez Agencję lub właściwy organ krajowy oraz pod kontrolą i na odpowiedzialność Agencji lub właściwego organu krajowego;

Właściwy organ a sprawa polska.

 Od razu tu pada odpowiedź, że wlaściwym organem  w RP jest Prezes ULC. Błąd - nie jest, ale może być.

W polskim porządku prawnym art. 21 ust. 1 i 2a ustawy Prawo Lotnicze jednoznacznie wskazuje, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) wykonuje swoje zadania wyłącznie w zakresie, który nie jest zastrzeżony dla ministra właściwego do spraw transportu lub innych organów administracji publicznej, takich jak np. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP). Oznacza to, że kompetencje w zakresie lotnictwa cywilnego są podzielone między różne organy administracyjne, co wyklucza jednolitą „władzę lotniczą”. Używanie tego terminu w odniesieniu do Prezesa ULC jest zatem nieuzasadnione i wprowadza w błąd.

Co więcej, zgodnie z przepisami unijnymi, takimi jak Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139, wiele odniesień do „właściwego organu” dotyczy ustanawiania przepisów administracyjnych w zakresie lotnictwa cywilnego. W polskim systemie prawnym takie kompetencje posiada wyłącznie minister właściwy ds. transportu. W związku z tym nieuprawnione jest sugerowanie, że Prezes ULC może samodzielnie podejmować działania regulacyjne, gdyż wykracza to poza jego ustawowe uprawnienia. W przypadku odniesień do „właściwego organu” w przepisach unijnych, to minister, a nie Prezes ULC, pełni tę rolę.

 Niestety temat ten nie dociera do wielu pracowników ULC, którzy uważają, że oni w imieniu Prezesa ULC mogą tworzyć wiążące przepisy prawa.

 Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏