Europejskie Prawo Lotnicze dla Bystrzaków. Zaskarżanie naruszania aktów prawa UE (m.in. prawem krajowym) w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

W jednym z ostatnich wpisów pisałem --> LINK, że ani ULC, ani EASA nie są uprawnieni do interpretacji przepisów prawa UE a jest to domena Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).  Ale jest jak zadać takie pytanie?  Trzeba coś zaskarżyć ... .

Sprawę  można zaskarżyć do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) na 5 sposobów,  spójrzmy na wykaz poniżej:

1. Skarga wniesiona przez Komisję Europejską lub państwo członkowskie na naruszenie prawa UE przez inne państwo członkowskie
   Podstawa prawna: Artykuł 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)
• Wnosi: Komisja Europejska lub państwo członkowskie
• Opis: Skarga dotyczy sytuacji, gdy państwo członkowskie nie przestrzega przepisów prawa UE, a Komisja lub inne państwo członkowskie uznaje to za naruszenie.
2. Skarga o stwierdzenie nieważności aktu prawnego UE
   Podstawa prawna: Artykuł 263 TFUE
• Wnosi: Osoby fizyczne, prawne oraz państwa członkowskie
• Opis: Skarga skierowana na akt prawny UE (np. rozporządzenia, dyrektywy, decyzje), który jest sprzeczny z traktatami lub narusza prawa jednostki.
3. Skarga o stwierdzenie naruszenia prawa UE przez instytucję unijną
   Podstawa prawna: Artykuł 265 TFUE
• Wnosi: Osoby fizyczne, prawne, państwa członkowskie, instytucje unijne
• Opis: Skarga na brak działania instytucji UE, gdy nie podejmuje ona wymaganych działań w ramach prawa UE, mimo że miała do tego obowiązek.
4. Skarga wniesiona przez sąd krajowy do TSUE w sprawach wykładni prawa UE
   Podstawa prawna: Artykuł 267 TFUE
• Wnosi: Sąd krajowy
• Opis: Sąd krajowy może zwrócić się do TSUE o interpretację prawa UE, jeśli napotka trudności przy jego stosowaniu w konkretnym przypadku. Decyzja TSUE pomoże w rozstrzygnięciu sprawy przed sądem krajowym.
5. Bezpośrednia skarga jednostki na akty prawne UE
   Podstawa prawna: Artykuł 263 TFUE
• Wnosi: Osoby fizyczne i prawne
• Opis: Osoba fizyczna lub prawna może bezpośrednio złożyć skargę na akt prawny UE, który ma bezpośredni wpływ na jej prawa lub interesy. Skarga ta nie wymaga interwencji państwa członkowskiego. bezpośrednia skarga jednostki na akt prawny Unii Europejskiej –podlega surowym obostrzeniom.

Jak widać, skargi mogą być wniesione przez różne podmioty: Komisję Europejską lub państwa członkowskie (pkt 1), osoby fizyczne lub prawne oraz państwa członkowskie (pkt 2), osoby fizyczne, prawne, państwa członkowskie, instytucje unijne (pkt 3), sądy krajowe (pkt 4), oraz osoby fizyczne i prawne bezpośrednio (pkt 5).

Nas szczególnie interesują przypadki 1. i 4. wyżej bo stosowanie prawa UE w polskim lotnictwie kuleje:

W przypadku pkt, 1. musimy złożyć skargę do EASA w trybie art. 62 ust 11 Rozporządzenia Bazowego Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/1139 . JEŚLI EASA nie uda się załatwić sprawy to idzie ona do Komisji Europejskiej, a dalej może trafić do TSUE. Zacytuję treść ww. przepisu:

„Każda osoba fizyczna lub prawna podlegająca niniejszemu rozporządzeniu może zgłosić Agencji (patrz: EASA) wszelkie zarzucane różnice w stosowaniu przepisów przez poszczególne państwa członkowskie. W przypadku gdy różnice takie poważnie utrudniają działalność tych osób lub w inny sposób prowadzą do znacznych trudności, Agencja oraz krajowe właściwe organy danych państw członkowskich współpracują w celu rozwiązania problemu, a w razie konieczności w celu szybkiego wyeliminowania tych różnic. W przypadku gdy różnic tych nie można wyeliminować, Agencja przedstawia sprawę Komisji.”

Co zrobić jak EASA nie reaguje na taki wniosek? Można złożyć skargę bezpośrednio do Komisji, wskazując na nieprawidłowe działanie EASA lub brak odpowiedzi na zgłoszenie lub złożyć skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, który może interweniować, jeśli instytucje UE nie działają zgodnie z prawem lub zasada przejrzystości została naruszona. 

Formularz skargi  do Komisji ---> LINK.

W przypadku pkt. 4. , sprawa musi trafić do Sądu (skarga lub pozew) , a pytanie prejudycjalne jest uprawnieniem sądu krajowego, o ile jego orzeczenia podlegają zaskarżeniu. W przypadku zaś sądu ostatniej instancji, tj. takiego, którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu według prawa wewnętrznego, odesłanie prejudycjalne jest obowiązkiem sądu.

O skutkach naruszania prawa UE przez państwo członkowskie, a szczególnie o odpowiedzialności odszkodowawczej dla osób których dotknięci byli naruszeniami państwa warto poczytać tu --> LINK.

Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏