Czy PAŻP powinien zarządzać strategicznie polską przestrzenią powietrzną?
Ustawa z dnia 20 lipca 2001 r. o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (PAŻP) w art. 3 ust. 1 przyznaje Agencji odpowiedzialność za zarządzanie przestrzenią powietrzną. Jednakże, można mieć poważne wątpliwości co do tego, czy ustawodawca zamierzał przyznać PAŻP pełne kompetencje w zakresie zarządzania strategicznego przestrzenią powietrzną.
Unijne rozporządzenia definiują zarządzanie przestrzenią powietrzną na trzech poziomach: strategicznym, przedtaktycznym i taktycznym. PAŻP powołał komórki ASM do obsługi wszystkich poziomów zarządzania przestrzenią powietrzną. Art. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2150/2005 z dnia 23 grudnia 2005 r. ustanawiającego wspólne zasady elastycznego użytkowania przestrzeni powietrznej jasno określa obowiązki związane z zarządzaniem strategicznym przestrzenią powietrzną.
Ustawa Prawo Lotnicze, w przeciwieństwie do ustawy o PAŻP, przewiduje, że decyzje strategiczne dotyczące zarządzania przestrzenią powietrzną podejmowane są przez inne organy. W szczególności, Komitet Zarządzania Przestrzenią Powietrzną (KZPP) pełni rolę organu doradczego dla właściwych organów decyzyjnych, takich jak ministerstwo infrastruktury czy ULC, ale nie PAŻP. Komitet ten został powołany na podstawie Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 września 2008 r. w sprawie Komitetu Zarządzania Przestrzenią Powietrzną, na podstawie delegacji z art. 121 ust. 4 Prawa Lotniczego i posiada szereg kompetencji w zakresie zarządzania strategicznego.
Jeżeli przepisy unijne są w konflikcie z krajowymi, to przepisy unijne są wiążące, a PAŻP może ignorować krajową strukturę. Ale czy ustawodawca nadał mu kompetencje do zarządzania na wszystkich trzech poziomach? Trzeba zgadywać. Całe Flexible Use of Airspace - FUA (dosłownie: elastyczne użytkowanie przestrzeni powietrznej) w Polsce ma wątpliwe podstawy prawne i nie jest realizowane zgodnie z wytycznymi Eurocontrol. Nie ma chociażby procedur odwoławczych dostępnych dla każdego użytkownika przestrzeni, tzw. konsultacje ich nie zastąpią.
Jak to się robi w cywilizowanej Europie?
W większości krajów europejskich zarządzanie przestrzenią powietrzną odbywa się zgodnie z wytycznymi Eurocontrol. Kluczową rolę na poziomie strategicznym odgrywa Krajowy Organ ds. Strategii Przestrzeni Powietrznej (KOSPP), który odpowiedzialny jest za planowanie przestrzeni powietrznej na długą perspektywę. KOSPP wynika bezpośrednio z „Podręcznika Zarządzania Przestrzenią Powietrzną” opracowanego przez Eurocontrol, który został przyjęty przez większość państw w Europie do obiegu prawnego.
W krajach, które przyjęły ten podręcznik, funkcjonowanie KOSPP jest standardem. Organ ten prowadzi cywilno-wojskowy proces decyzyjny, zapewniając, że potrzeby krajowych użytkowników przestrzeni powietrznej oraz wymogi międzynarodowe są odpowiednio koordynowane. Zarządzanie przestrzenią powietrzną jest tam jasne, transparentne i jednolite. W przeciwieństwie do KZPP, KOSPP nie jest organem doradczym, choć ma prawo powoływać sobie takie organy w celu wsparcia swojej działalnośc
W Polsce jednak, podręcznik ten nie został formalnie przyjęty (cytuję za Ministerstwem Infrastruktury, które nie widzi takiej potrzeby) , co oznacza, że nie powołano KOSPP. To powoduje, że zarządzanie strategiczne przestrzenią powietrzną pozostaje niejasne i rozproszone. Mimo że Prezes ULC wydał wytyczne zalecające stosowanie „Podręcznika”, formalnie w polskim porządku prawnym nie uznaje się jego obowiązywania. Mamy klasyczny absurd, Prezes ULC nie stosuje się do własnych wytycznych, ale od innych tego wymaga. Urojona władza lotnicza nic nie musi, a wszystko może. W odróżnieniu od innych krajów europejskich, brak formalnego przyjęcia podręcznika skutkuje ignorowaniem jego postanowień, w tym konieczności powołania KOSPP. W rezultacie, w Polsce decyzje strategiczne podejmowane są przez inne organy, którym doradza Krajowy Zespół ds. Zarządzania Przestrzenią Powietrzną (KZPP), zamiast jasno określonego organu strategicznego jak w innych krajach europejskich.
Czy PAŻP powinien pełnić rolę strategicznego zarządcy przestrzeni powietrznej w Polsce?
PAŻP nie powinien zarządzać strategicznie przestrzenią powietrzną w Polsce ze względu na konflikt interesów. Jako instytucja zarządzająca ruchem lotniczym, PAŻP może dostosowywać przestrzeń pod własne potrzeby operacyjne i korzyści ekonomiczne, ignorując interesy innych użytkowników. W Europie strategiczne zarządzanie jest w rękach niezależnych organów, takich jak KOSPP, zgodnie z wytycznymi Eurocontrol. W Polsce brak takiego organu wynika z celowego ignorowania podręcznika Eurocontrol, co prowadzi do nieczytelnych i stronniczych procedur.
Czeski film - nikt nic nie wie...
Od 13 lat ULC i Ministerstwo zastanawiają się nad tym jak to wszystko poukładać ---> LINK. Do dzisiaj nic zrobiono.
Pytanie: Czy Ministerstwo właściwe do spraw transportu posiada zasoby i odpowiednie kompetencje,
Odpowiedź: Zasady dotyczące sposobu prowadzenia spraw przez Ministerstwo Infrastruktury są określone w regulaminie organizacyjnym i innych dokumentach wewnętrznych.
W zależności od merytorycznej właściwości sprawy są przydzielane do właściwych komórek organizacyjnych. Regulamin organizacyjny określa zakres współpracy i właściwości pomiędzy komórkami organizacyjnymi. Każda komórka organizacyjna Ministerstwa dysponuje określonymi zasobami kadrowymi i rzeczowymi. Jednocześnie Ministerstwo może zlecać wykonanie analiz zewnętrznych
Komentarz: Odpowiedź nie na temat. Równie dobrze można odpowiadać: Pomidor.
Pytanie: Zgodnie ze specyfikacją EUROCONTROL do stosowania elastycznego użytkowania przestrzeni powietrznej (FUA) konieczne jest powołanie Krajowego Organu Wysokiego Szczebla ds. Strategii Przestrzeni Powietrznej. Proszę o informację, kto pełni rolę tego organu w Polsce i w jaki sposób buduje 'więzi zaufania i szacunku' pomiędzy regulatorami przestrzeni powietrznej a wszystkimi innymi udziałowcami, zgodnie z zaleceniami EUROCONTROL
Odpowiedź: Specyfikacja EUROCONTROL do stosowania elastycznego użytkowania przestrzeni powietrznej (FUA) jest dokumentem nieaktualnym, zastąpionym Podręcznikiem zarządzania przestrzenią powietrzną do stosowania koncepcji elastycznego użytkowania przestrzeni powietrznej (Edycja 6.0, data wydania 22.11.2023). Zgodnie z pkt. 1.1.2.2
Podręcznik ASM należy traktować jako zbiór działań mających na celu przedstawienie procedur i najlepszych praktyk wspierających harmonizację elastycznego ASM na całym obszarze ECAC. Nie należy go traktować jako substytutu oficjalnych przepisów krajowych w poszczególnych państwach ECAC ani części ASM Planu żeglugi powietrznej regionu europejskiego ICAO.
Jak wynika z powyższego, dokument ten nie stanowi źródeł prawa powszechnie obowiązującego, tym samym nie nakłada obowiązku powołania Krajowego Organu Wysokiego Szczebla ds. Strategii Przestrzeni Powietrznej. Niemniej zadania tego organu wykonują zarówno Komitet Zarządzania Przestrzenią Powietrzną chociażby poprzez realizację zadań, o których mowa w § 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie Komitetu Zarządzania Przestrzenią Powietrzną oraz ustalenia jego działania, Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego przykładowo poprzez zatwierdzenie zmian elementów struktury przestrzeni powietrznej oraz Polska Agencja Żeglugi Powietrznej realizująca zadania zarządzania przestrzenią powietrzną (Airspace Management – ASM) na poziomie strategicznym ASM1, przedtaktycznym ASM2 i Taktycznym ASM3.
Komentarz: Czyli nie ma jednego organu ale kilka i na dodatek co tego schematu się wszyscy umówili zamiast to umocować w ustawie. Jeżeli ustawodawca ustanowił PAŻP do też do zarządzania strategicznego to z racji wyższości prawa unijnego to zarówno ULC jak i KZPP nie istnieją legalnie w tym procesie. Jeżeli ustawodawca miał inny zamiar to PAŻP działa nielegalnie.
Pytanie: Zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2150/2005 z dnia 23 grudnia 2005 r., ustanawiającym wspólne zasady elastycznego użytkowania przestrzeni powietrznej, wymagane są regularne przeglądy potrzeb użytkowników przestrzeni powietrznej, opracowywanie strategii powietrznej, określanie działań wymagających rezerwacji lub ograniczenia przestrzeni powietrznej oraz ustanawianie kryteriów i procedur zapewniających tworzenie struktur przestrzeni powietrznej w regulacjach krajowych. W związku z tym, proszę o udostępnienie kopii dokumentacji dotyczącej:
a) Przeprowadzonych przeglądów potrzeb użytkowników przestrzeni powietrznej.
b) Opracowanej strategii powietrznej.
c) Określonych działań wymagających rezerwacji lub ograniczenia przestrzeni powietrznej.
d) Kryteriów i procedur ustanawiania, zmiany i likwidacji struktur przestrzeni powietrznej.
Odpowiedź:
W zakresie lit. a informuję, iż Ministerstwo Infrastruktury nie posiada wnioskowanych informacji.
W zakresie lit b wskazuję odpowiednio na: Politykę rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2030 r. (z perspektywą do 2040 r.):
https://www.gov.pl/web/infrastruktura/polityka-rozwoju-lotnictwa-cywilnego-w-polsce-do-2030-r-z-perspektywa-do-2040-r
Strategię Rozwoju Przestrzeni Powietrznej dla Polski: https://www.pansa.pl/pazp-i-iata-podpisaly-strategie-rozwoju-przestrzeni-powietrznej-
dla-polski/
Dodatkowo Polska Agencja Żeglugi Powietrznej udostępnia serwis internetowy, za
pomocą którego, uprawnieni użytkownicy mogą składać zamówienia na elastyczne
elementy przestrzeni powietrznej.
Komentarz: Nie spełniamy wymogów przepisów UE i do końca nie wiadomo kto ma to robić w tym namnożeniu podmiotów do zarządzania strategicznego. Odsyłanie do artykułów publicystycznych z niedziałającymi linkami jest żenujące.
Pytanie: Dlaczego w Polsce nie ma wprowadzonej przestrzeni klasy E, jak ma to miejsce w innych
krajach, takich jak np. USA Czechy czy Niemcy? Czy organ jest w posiadaniu analizy w tym
zakresie?
Odpowiedź: Odpowiedz na przedmiotowe pytanie nie jest informacja publiczną
Komentarz: Pomidor.
Pytanie: Kiedy planowane jest usunięcie wymogu uzgodnienia korzystania z przestrzeni ATZ i MATZ w
Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2018 r. w sprawie struktury polskiej przestrzeni powietrznej oraz szczegółowych warunków i sposobu korzystania z tej przestrzeni, biorąc pod uwagę, że taki zapis nie jest zgodny z regułami dotyczącymi przestrzeni klasy G określonych w normach ICAO oraz przepisach UE?
Odpowiedź: Przedmiotowa kwestia nie była dotychczas przez Ministerstwo Infrastruktury analizowana, tym samym obecnie nie znajduje się w planach prac legislacyjnych Ministra Infrastruktury
Komentarz: Pomidor.
Pytanie: Czy minister właściwy do spraw transportu przeprowadza konsultacje z ministrem właściwym
do spraw klimatu oraz ministrem właściwym do spraw środowiska przed wprowadzeniem
rozporządzeń dotyczących ograniczeń lotów ze względów ochrony środowiska? Jeżeli tak,
proszę o udostępnienie dokumentacji potwierdzającej przebieg i wyniki tych konsultacji za
okres od 1 stycznia 2019 do daty wpływu tego wniosku.
Odpowiedź: .... Zarówno obowiązujące rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 marca 2019 r.
w sprawie zakazów lub ograniczeń lotów na czas dłuższy niż 3 miesiące (Dz. U. poz. 617),
jak i projekty rozporządzeń nowelizujące ww. rozporządzenie były kierowane do
uzgodnień międzyresortowych, co oznacza iż były „konsultowane z ministrem właściwym
do spraw klimatu oraz ministrem właściwym do spraw środowiska”. ...
Komentarz: ULC przyznaje że nie ma kompetencji w obszarach bezpieczeństwa państwa, ochrony środowiska To, że rozporządzenia były kierowane do uzgodnień międzyresortowych, tylko teoretycznie oznacza, że były „konsultowane z ministrem właściwym do spraw klimatu oraz ministrem właściwym do spraw środowiska”. Jednakże, w praktyce, taka logika nie zawsze jest poprawna, ponieważ inne ministerstwa często akceptują projekty bez ich dokładnego przestudiowania. ULC antycypuje potrzeby innych ministerstw na wyrost, wprowadzając ograniczenia, które są przesadzone i nieodpowiednio dostosowane do rzeczywistych potrzeb. Takie działanie prowadzi do przepisów, które szkodzą polskiemu sektorowi lotniczemu, zamiast uwzględniać realne wymagania branży.
Ministerstwo zaczyna swoim unikami zmuszać mnie do skierowania sprawy odpowiedzi do sądu.
Na pytanie dotyczące konfliktu prawa UE z krajowym w zakresie odpowiedzialności za zarządzanie przestrzenią powietrzną na poziomie strategicznym PAŻP odmówił odpowiedzi.
Jakie są skutki?
Skutki są wyraźne. Art. 7 Konstytucji RP wymaga, aby organy państwa działały w granicach prawa. Tymczasem nie wiadomo, kto właściwie zarządza przestrzenią powietrzną w Polsce, a widać, że robi się to źle. Przestrzeń jest zarządzana mało efektywnie, staje się coraz mniej dostępna dla lotnictwa powszechnego, a przyszłość tego sektora nie jest brana pod uwagę. Polska przestrzeń powietrzna jest zarządzana inaczej niż w Europie, co prowadzi do pogorszenia standardów i utrudnienia rozwoju lotnictwa.
Co zrobić?
Podsumowując, PAŻP nie powinien pełnić roli strategicznego zarządcy przestrzeni powietrznej w Polsce z powodu istniejącego konfliktu interesów, który może prowadzić do dostosowywania przestrzeni powietrznej do własnych potrzeb ekonomicznych, a tym samym do nieoptymalnych rozwiązań z punktu widzenia całego sektora lotniczego.
Brak przyjęcia „Podręcznika Zarządzania Przestrzenią Powietrzną” opracowanego przez EUROCONTROL skutkuje nieczytelnymi procedurami w Polsce i pozostawaniem w tyle za innymi krajami europejskimi. Ignorowanie tego dokumentu przez Ministerstwo Infrastruktury, mimo wytycznych Prezesa ULC, ujawnia brak spójności i efektywności w zarządzaniu przestrzenią powietrzną.
W celu poprawy sytuacji konieczne jest wprowadzenie „Podręcznika Zarządzania Przestrzenią Powietrzną” jako standardu regulacyjnego oraz stworzenie niezależnego Krajowego Organu ds. Strategii Przestrzeni Powietrznej (KOSPP) z jasno określonymi kompetencjami. Ponadto, kluczowe jest jednoznaczne uregulowanie kompetencji wszystkich zaangażowanych organów – ULC, PAŻP, Komitetu Zarządzania Przestrzenią Powietrzną i Ministerstwa Infrastruktury – w celu uniknięcia konfliktów i zapewnienia spójnego zarządzania przestrzenią powietrzną oraz zgodności z art. 7 Konstytucji.
Na konice dodam, że gdyby w Polsce działało wszytko tak jak jest to w Europie nie byłoby awantury takiej jak w sprawie wysokości lotów nad miastami.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Komentarz