Gdzie ulatnia się nam potencjalne 3 % PKB z sektora lotniczego?

Średni światowy i europejski udział sektora lotniczego w PKB to ponad 4 %, tymczasem w Polsce wynosił on w 2019 roku circa 1 %. 

Postanowiłem sprawdzić czy minister właściwy do spraw transportu wraz z podległym mu Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpisują się w rozwój tego sektora,. Czy mają szczegółowe plany w tym zakresie oraz w wariancie minumum monitorują chociaż rozmiar naszego rynku lotniczego?

Dnia 22 maja 2024 roku zadałem Ministerstwu Infrastruktury następujące zapytanie:

Na podstawie art. 61 Konstytucji RP oraz ustawy art.2 ust. 1 z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji na temat sektora lotniczego oraz lotnictwa cywilnego w  Polsce.

W szczególności interesują mnie następujące dane:

1. Jaki procent PKB Polski w latach 2022 i 2023 generował sektor lotniczy, a w tym lotnictwo cywilne?

2. Jakie działania Ministerstwo Infrastruktury podejmuje w celu wspierania rozwoju sektora lotniczego i zwiększania jego udziału w PKB kraju? 

3. Jakie z tych działań adresowane są w kierunku rozwoju sektora lotnictwa ogólnego?

4. Jakie cele i działania mające na celu wzrost udziału sektora lotniczego i lotnictwa cywilnego w PKB Polski zostały zawarte w planie wynikającym z §11 ZARZĄDZENIA Nr 21 MINISTRA INFRASTRUKTURY I BUDOWNICTWA z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu nadzoru nad działalnością Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego

5. Proszę o udostępnienie najnowszej wersji planu o którym mowa w pkt.4 wyżej oraz ostatniego raportu z  oceny wykonania tego planu.

Dnia 3 czerwca 2024 otrzymałem odpowiedź o treści:

Ad pytania nr 1: Jaki procent PKB Polski w latach 2022 i 2023 generował sektor lotniczy, a w tym lotnictwo cywilne?

Ministerstwo Infrastruktury nie posiada informacji w zakresie wartości procentowej PKB Polski w latach 2022 i 2023, którą generował sektor lotniczy, w tym lotnictwo ogólne.

Ad pytania nr 2: Jakie działania Ministerstwo Infrastruktury podejmuje w celu wspierania rozwoju sektora lotniczego i zwiększania jego udziału w PKB kraju?

Minister właściwy do spraw transportu, aktualnie Minister Infrastruktury, w odniesieniu do sektora lotniczego podejmuje wyłącznie działania pozostające w ramach kompetencji tego organu, wynikające z obowiązujących przepisów, a w szczególności ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1188, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm.). Ministerstwo Infrastruktury jest urzędem administracji rządowej obsługującym ministra właściwego do spraw następujących działów administracji rządowej: transport, gospodarka morska, gospodarka wodna i żegluga śródlądowa.

Ministerstwo Infrastruktury realizuje sprawy, które sprzyjają kształtowaniu warunków dla rozwoju transportu lotniczego. Resort wspiera proces rozwoju transportu lotniczego w Polsce poprzez inicjatywy legislacyjne, w tym zmiany ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, zmniejszając bariery funkcjonowania branży, zapewniając spójność planowanych inwestycji z dokumentami strategicznymi państwa w zakresie transportu lotniczego.

Podejmowane są działania wspierające rozwój infrastruktury lotniskowej, nawigacyjnej i dozorowania w żegludze powietrznej, a także realizujące politykę w zakresie lotnictwa cywilnego. Ponadto podejmowane są działania, które mają przyczynić się do rozwoju bazy formalno-prawnej umożliwiającej wykonywanie połączeń lotniczych z polskich portów lotniczych.

W dniu 21 listopada 2023 r. Rada Ministrów przyjęła „Politykę rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2030 r. (z perspektywą do 2040 r.)”, która stanowi dokument  definiujący główne założenia w zakresie celów, kierunków i sposobów kreowania i realizacji rządowej polityki, w myśl zasad dotyczących polityk publicznych określonych ustawą z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Dokument stanowi nie tylko uaktualnienie polityki państwa wobec problemów zidentyfikowanych i uwzględnionych w dotychczasowych dokumentach programowych, ale także zawiera nowe zagadnienia tematyczne, aby zapewnić zrównoważony, dostosowany do zewnętrznych i wewnętrznych uwarunkowań oraz potrzeb, rozwój lotnictwa cywilnego.

W dokumencie wyznaczone zostały kierunki interwencji dotyczące m.in. rozwoju sieci lotnisk i rynku lotniczego, inwestycji w porty lotnicze, funkcjonowania przestrzeni powietrznej, a także wsparcia badań, edukacji i rozwoju w obszarze lotnictwa cywilnego.

Ponadto nowa polityka stwarza warunki dla zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa i ochrony w lotnictwie cywilnym, ochrony środowiska w transporcie lotniczym oraz wzmocnienia pozycji Polski i polskich podmiotów lotniczych na arenie międzynarodowej.

Ad pytania nr 3: Jakie z tych działań adresowane są w kierunku rozwoju sektora lotnictwa ogólnego?

Jak wskazano w punkcie pierwszym Minister Infrastruktury w zakresie swojego działania realizuje zadania związane z opracowywaniem i procedowaniem projektów aktów prawnych z zakresu lotnictwa cywilnego, w celu tworzenia dla podmiotów działających w sektorze lotnictwa otoczenia prawnego umożliwiającego zrównoważony rozwój transportu lotniczego przy zachowaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa i ochrony w lotnictwie cywilnym. Działania w powyższym zakresie obejmują również

opracowywanie i procedowanie projektów aktów prawnych zawierających regulacje mające wpływ na sektor lotnictwa ogólnego.

Ponadto Ministerstwo Infrastruktury wspiera sektor lotniczy udzielając zarówno dotacji podmiotowej jak i dotacji celowej. W ramach dotacji przedmiotowej minister właściwy do spraw transportu przyznaje uczelniom publicznym kształcącym personel lotniczy dla lotnictwa cywilnego środki finansowe na zadania związane z utrzymaniem powietrznych statków szkolnych i specjalistycznych ośrodków szkoleniowych kadr powietrznych.

Dotacja celowa jest udzielana na podstawie art. 130 ust. 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze instytucjom zapewniającym służby żeglugi powietrznej. Środki przeznaczone są na refundację kosztów związanych z zapewnieniem służb żeglugi powietrznej w przypadku lotów zwolnionych z opłat nawigacyjnych, w tym lotów wykonywanych zgodnie z przepisami dla lotów z widocznością (VFR – Visual Flight Rules) oraz lotów wykonywanych przez statki powietrzne o maksymalnej masie startowej

(MTOM) poniżej 2 ton.

Ponadto w „Polityce rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2030 r. (z perspektywą do 2040 r.)” w szeroki sposób ujęto zagadnienie związane z rozwojem lotnictwa ogólnego w Polsce. W ww. dokumencie założono podjęcie działań związanych m.in. rozwojem małych lokalnych lotnisk i lądowisk ukierunkowanych na szeroko rozumiany niekomercyjny ruch General Aviation obejmujący również loty biznesowe i prace lotnicze oraz z analizą regulacji i barier administracyjnych w tym obszarze.

Ad pytania nr 4: Jakie cele i działania mające na celu wzrost udziału sektora lotniczego i lotnictwa cywilnego w PKB Polski zostały zawarte w planie wynikającym z §11 ZARZĄDZENIA Nr 21 MINISTRA INFRASTRUKTURY I BUDOWNICTWA z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu nadzoru nad działalnością Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego. 

„Plan strategiczny Urzędu Lotnictwa Cywilnego na lata 2015-2019” zawiera szereg działań strategicznych, które mogą pośrednio przyczyniać się do rozwoju sektora lotniczego, w tym do jego potencjalnego zwiększonego wkładu do PKB Polski, w tym m.in.: działania na rzecz bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce, działania na rzecz skutecznego nadzoru nad bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym, a także działania na rzecz szeroko rozumianego zrównoważonego rozwoju rynku lotniczego. Należy podkreślić, że wskaźniki wskazane do monitorowania wyznaczonych w Planie celów nie odnosiły się do PKB Polski.

Ad pytania nr 5: Proszę o udostępnienie najnowszej wersji planu o którym mowa w pkt.4 wyżej oraz ostatniego raportu z oceny wykonania tego planu. 

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego opracowuje wieloletni Plan strategiczny Urzędu i przekazuje go do ministra właściwego do spraw transportu. Plan strategiczny Urzędu Lotnictwa Cywilnego określa w szczególności misję i wartości Urzędu, a także najważniejsze cele Urzędu. W załączeniu przekazuję ostatni, przekazany przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, „Plan strategiczny Urzędu Lotnictwa Cywilnego na lata 2015-2019” oraz „Informację nt. stopnia realizacji celów i zadań ujętych w „Planie strategicznym Urzędu Lotnictwa Cywilnego w lata 2015-2019, w roku 2019””.

Ponadto informuję, że informacja na temat wykonania planu dostępna jest pod adresem:

https://ulc.gov.pl/pl/urzad/plan-strategiczny

Moje wnioski  z tej odpowiedzi są następujące:

1. Ministerstwo Infrastruktury nie ma żadnego szczegółowego planu rozwoju lotnictwa cywilnego, nie monitoruje nawet rozmiaru rynku lotniczego.
2. Nadzorowany przez nie Urząd Lotnictwa Cywilnego od lat nie posiada planu strategicznego.
3. Większość znanych mi inicjatyw obu tych organów w trosce o rzekome bezpieczeństwo ma negatywny wpływ na rynek. 
4. Nie wydaje mi się aby obecny rząd realizował "Politykę rozwoju lotnictwa cywilnego w Polsce do 2030 r. (z perspektywą do 2040 r.)"  przyjętą przez poprzedni rząd Mateusza Morawieckiego. O tym mało konkretnym dokumencie już pisałem --> LINK .

Kto bogatemu zabroni ... 

W związku z tą informacją postanowiłem przeprowadzić ankietę na facebookowej grupie awiatorzy, kto odpowiada za ulatniające się nam 3 % PKB. Wyniki jej są następujące, a zwycięzca jest wyraźnie odznaczony:

Jak tak dalej pójdzie to niemal pogrzebiemy polskie lotnictwo cywilne.

Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏