Przenoszenie szkolenia jest naturalnym elementem funkcjonowania systemu szkoleniowego i wynika z praktycznych okoliczności, a nie z nadzwyczajnych sytuacji. Najczęściej jest konsekwencją zmiany miejsca zamieszkania kandydata, dostępności statków powietrznych lub instruktorów, jakości szkolenia, przerw w jego realizacji, względów organizacyjnych lub finansowych, a także indywidualnych potrzeb szkoleniowych.
W wielu przypadkach przeniesienie szkolenia jest wręcz racjonalne i pozwala na jego sprawniejsze zakończenie, bez konieczności powtarzania już zrealizowanych etapów. System przepisów EASA został skonstruowany w sposób umożliwiający taką kontynuację – pod warunkiem właściwego udokumentowania dotychczasowego przebiegu szkolenia.
W wielu przypadkach przeniesienie szkolenia jest wręcz racjonalne i pozwala na jego sprawniejsze zakończenie, bez konieczności powtarzania już zrealizowanych etapów. System przepisów EASA został skonstruowany w sposób umożliwiający taką kontynuację – pod warunkiem właściwego udokumentowania dotychczasowego przebiegu szkolenia.
W praktyce szkoleniowej coraz częściej pojawiają się problemy związane z przenoszeniem szkolenia pomiędzy organizacjami szkoleniowymi (ATO/DTO/podmiot szkolący). Problemy te nie wynikają z braku regulacji prawnych, lecz z ich niejednolitej interpretacji oraz nadawania nadmiernego znaczenia formie dokumentów, zamiast ich treści.
W szczególności dotyczy to błędnego utożsamiania możliwości kontynuacji szkolenia z koniecznością przedstawienia określonego dokumentu, określanego potocznie jako „zaświadczenie o nieukończeniu szkolenia”.
📘 Charakter prawny przeniesienia szkolenia
Przenoszenie szkolenia jest elementem systemu regulacyjnego EASA i występuje w odniesieniu do wszystkich kategorii licencji:
- PPL, LAPL,
- SPL (szybowce), BPL (balony),
- CPL, ATPL (z IR lub bez).
W przypadku szkoleń zawodowych (CPL/ATPL) zagadnienie to zostało uregulowane w sposób sformalizowany w Dodatku 3 do Part-FCL, który stanowi, że:
„Osoba pragnąca przenieść się do innego zatwierdzonego ośrodka szkolenia zwraca się do właściwego organu o dokonanie formalnego ustalenia wymaganej liczby pozostałych godzin szkolenia.”
W pozostałych przypadkach (PPL, LAPL, SPL, BPL) przepisy nie przewidują udziału organu, jednak dopuszczają kontynuację szkolenia w innej organizacji (m.in. FCL.210 oraz odpowiednie przepisy SFCL/BFCL).
Różnica pomiędzy tymi przypadkami dotyczy wyłącznie stopnia formalizacji procesu, nie zaś samej zasady jego dopuszczalności.
🇵🇱 Rola wytycznych Prezesa ULC
Wytyczne nr 2 Prezesa ULC z dnia 2 marca 2021 r. (IPS) wskazują, że:
- dokumentacja szkoleniowa powinna być przekazywana pomiędzy ośrodkami,
- nowa organizacja szkoleniowa powinna dokonać jej oceny,
- na tej podstawie określany jest zakres dalszego szkolenia.
W odniesieniu do szkoleń innych niż objęte Dodatkiem 3 do Part-FCL, wytyczne przewidują stosowanie analogicznej procedury, bez konieczności formalnej akceptacji przez organ.
Oznacza to, że niezależnie od rodzaju szkolenia obowiązuje jedna zasada:
👉 szkolenie ma być kontynuowane na podstawie dokumentacji szkoleniowej
📄 Charakter i zakres dokumentacji szkoleniowej
Z przepisów rozporządzenia (UE) nr 1178/2011 oraz przepisów wykonawczych wynika, że:
- organizacja szkoleniowa jest zobowiązana do prowadzenia dokumentacji szkolenia (DTO.GEN.220 / ORA.ATO.120),
- w przypadku zmiany organizacji kandydat powinien uzyskać jej kopię (AMC1 FCL.210(c)).
Dokumentacja ta powinna zawierać wszystkie informacje niezbędne do oceny przebiegu szkolenia oraz jego kontynuacji, w szczególności:
- wykaz wykonanych lotów,
- liczbę zrealizowanych godzin szkolenia,
- postęp szkolenia w odniesieniu do programu (sylabusu EASA),
- zaliczone ćwiczenia i zadania szkoleniowe,
- oceny i uwagi instruktorów,
- informacje o zakresie szkolenia pozostałego do wykonania,
- inne dane wynikające z dokumentacji prowadzonej przez ATO/DTO.
Dokumentacja może przyjąć różną formę – zestawienia, wydruku systemowego, kopii wpisów lub dokumentu podsumowującego.
⚖️ Brak znaczenia nazwy dokumentu
W obowiązujących przepisach brak jest wymogu sporządzenia dokumentu o określonej nazwie, w szczególności tzw. „zaświadczenia o nieukończeniu szkolenia”.
Oznacza to, że:
- dokumentacja szkoleniowa może zostać przedstawiona w dowolnej formie,
- jej znaczenie wynika z treści, a nie nazwy,
- odmowa jej wydania lub uznania wyłącznie ze względu na brak określonej formy nie znajduje podstawy prawnej.
✈️ Ocena kandydata przez nową organizację
Nowa organizacja szkoleniowa ma prawo dokonać weryfikacji poziomu zaawansowania kandydata, w szczególności poprzez:
- analizę dokumentacji szkoleniowej,
- przeprowadzenie testu wiedzy teoretycznej,
- wykonanie lotu sprawdzającego (kontrolnego).
Działania te służą ocenie aktualnych umiejętności kandydata i określeniu dalszego toku szkolenia.
Należy jednak podkreślić, że:
👉 lot kontrolny nie zastępuje dokumentacji szkoleniowej
⏱️ Znaczenie nalotu i zakresu szkolenia
Dla celów kontynuacji szkolenia kluczowe znaczenie ma:
👉 łączna liczba zrealizowanych godzin szkolenia oraz zakres wykonanych ćwiczeń
To właśnie te dane:
- stanowią podstawę zaliczenia części szkolenia,
- umożliwiają określenie brakującego zakresu szkolenia,
- pozwalają nowej organizacji na wystawienie zaświadczenia o ukończeniu szkolenia, obejmującego sumę doświadczenia kandydata (w tym nalot szkoleniowy).
Brak dokumentacji uniemożliwia prawidłowe ustalenie tych elementów.
⏱️ Relacja pomiędzy logbookiem a dokumentacją szkoleniową
Należy przy tym wyraźnie odróżnić czas lotu rejestrowany w logbooku od czasu szkolenia, o którym mowa w przepisach Part-FCL (oraz SFCL/BFCL). Logbook, prowadzony zgodnie z FCL.050 i definicją czasu lotu z FCL.010, stanowi ewidencję operacyjną pilota i obejmuje tzw. czas blokowy. Nie odzwierciedla on jednak w pełni przebiegu szkolenia, które definiowane jest odrębnie jako czas realizacji określonych elementów programu szkolenia pod nadzorem instruktora.
W konsekwencji:
👉 czas lotu zapisany w logbooku nie jest tożsamy z czasem szkolenia
Dlatego też dla celów kontynuacji szkolenia kluczowe znaczenie ma dokumentacja prowadzona przez ATO/DTO (lub jej forma wtórna, np. zestawienie czy zaświadczenie), która odzwierciedla rzeczywisty zakres i czas zrealizowanego szkolenia. To ona — a nie sam logbook — stanowi podstawę do oceny zaawansowania kandydata oraz zaliczenia części szkolenia.
🔄 Przenoszenie szkolenia do uprawnień
Należy jednak zwrócić uwagę, że w przypadku niektórych uprawnień przepisy mogą w praktyce ograniczać możliwość swobodnego przenoszenia szkolenia, w szczególności gdy szkolenie ma charakter zintegrowany lub wymaga realizacji określonego programu w ramach jednego ośrodka (np. klasyczne szkolenie do uprawnienia IR).
Ograniczenia te wynikają jednak z konstrukcji danego szkolenia, a nie z ogólnego zakazu przenoszenia. W praktyce możliwe jest zastosowanie alternatywnych ścieżek szkoleniowych przewidzianych w przepisach EASA, takich jak szkolenie do uprawnienia CB-IR, które dopuszcza zaliczanie wcześniejszego doświadczenia i umożliwia bardziej elastyczne podejście do organizacji szkolenia, w tym jego realizację w więcej niż jednym ośrodku.
⚠️ W przypadku odmowy wydania dokumentacji
W sytuacji, gdy organizacja szkoleniowa odmawia wydania dokumentacji szkoleniowej, kandydat powinien złożyć formalny wniosek o jej udostępnienie, powołując się na AMC1 FCL.210(c) oraz obowiązek prowadzenia dokumentacji wynikający z DTO.GEN.220 / ORA.ATO.120. W przypadku dalszej odmowy zasadne jest skierowanie sprawy na drogę cywilną (żądanie wykonania zobowiązania lub zwrotu środków za niewykorzystane szkolenie), a także rozważenie zawiadomienia organu nadzoru o praktyce utrudniającej kontynuację szkolenia.
Należy przy tym mieć na uwadze, że stosowanie takich praktyk może mieć również wymiar reputacyjny. Ośrodki szkoleniowe, które utrudniają dostęp do dokumentacji i kontynuację szkolenia, narażają się na utratę zaufania środowiska oraz kandydatów, co w praktyce może skutkować ich omijaniem przy wyborze miejsca szkolenia.
🔚 Wnioski
- Przenoszenie szkolenia jest elementem systemu regulacyjnego dla wszystkich kategorii licencji.
- Różnice pomiędzy szkoleniami (np. CPL/ATPL a PPL/LAPL/SPL/BPL) dotyczą jedynie udziału organu, nie samej zasady przeniesienia.
- Kluczowe znaczenie ma dokumentacja szkoleniowa, a nie jej forma lub nazwa.
- Nie istnieje obowiązek sporządzania „zaświadczenia o nieukończeniu szkolenia”.
- Organizacja szkoleniowa ma obowiązek prowadzenia oraz udostępnienia dokumentacji szkoleniowej kandydatowi.
- Dokumentacja stanowi podstawę zaliczenia części szkolenia i jego kontynuacji.
- Dokumentacja powinna obejmować wszystkie informacje niezbędne do kontynuacji szkolenia, w tym nalot oraz zakres wykonanych ćwiczeń.
- Ocena zakresu ukończonego szkolenia należy do nowej organizacji szkoleniowej, na podstawie dostępnej dokumentacji oraz weryfikacji umiejętności kandydata.
- Lot kontrolny może uzupełniać ocenę kandydata, ale nie zastępuje dokumentacji szkoleniowej.
- Czas lotu wykazany w logbooku nie jest tożsamy z czasem szkolenia i nie stanowi samodzielnej podstawy jego zaliczenia.
- Brak dokumentacji lub jej nieuznanie ze względów formalnych nie może automatycznie prowadzić do konieczności powtarzania całego szkolenia.
- Brak dokumentacji z przyczyn niezależnych od kandydata (np. likwidacja ośrodka) nie wyklucza kontynuacji szkolenia, lecz wymaga jego odtworzenia na podstawie dostępnych dowodów oraz oceny przez nową organizację szkoleniową.
- Dokumentacja szkoleniowa może mieć różną formę, w tym zestawienia, kopii wpisów, wydruków systemowych lub dokumentów podsumowujących, o ile zawiera informacje pozwalające na ocenę przebiegu szkolenia.
- Odmowa wydania lub uznania dokumentacji wyłącznie ze względów formalnych nie znajduje podstawy w przepisach.
- Powoływanie się na „własność” dokumentacji nie wyłącza prawa kandydata do uzyskania informacji o przebiegu własnego szkolenia.
- Powoływanie się na przepisy o ochronie danych osobowych (RODO) nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia dokumentacji szkoleniowej osobie, której dane dotyczą.
💬 Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Komentarz