Czy pilot może wypić jedno piwo i polecieć? Czy „dwa kieliszki wina do obiadu” to tylko towarzyski problem, czy już wykroczenie, a może przestępstwo? A co z lotami rekreacyjnymi pod NCO? Przejdźmy przez to po kolei – z perspektywy przepisów polskich, unijnych i lotniczych.
🟥 1. Kiedy latanie po alkoholu to przestępstwo?
Zgodnie z art. 178a § 1 Kodeksu karnego, kto prowadzi statek powietrzny w stanie nietrzeźwości (czyli ≥ 0,5‰ we krwi), popełnia przestępstwo.
A co grozi?
§ 1
Kto prowadzi pojazd mechaniczny (w tym statek powietrzny) w stanie nietrzeźwości (czyli > 0,5‰ alkoholu lub > 0,25 mg/dm³ w wydychanym powietrzu):
➡️ kara pozbawienia wolności do 3 lat
§ 4
Jeśli sprawca był już wcześniej skazany za jazdę „na gazie” albo złamał sądowy zakaz prowadzenia:
➡️ kara od 3 miesięcy do 5 lat więzienia
Sąd orzeka również zakaz prowadzenia statków powietrznych (1–15 lat).
Samolot póki co nie ulega przepadkowi, bo Sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę tylko w ruchu lądowym.
Ale to nie wszystko.
🛑 Zagrożenie bezpieczeństwa? Będzie gorzej:
🔸 Art. 173 k.k. – katastrofa lotnicza – do 10–12 lat więzienia
🔸 Art. 177 k.k. – wypadek z ofiarami – do 8 lat
🔸 Możliwe także inne zarzuty: narażenie życia, nieumyślne spowodowanie śmierci, niestosowanie się do zasad lotniczych
🟧 2. A jeśli to tylko „piwko”? Czyli wykroczenie
Jeśli poziom alkoholu wynosi od 0,2‰ do 0,5‰, to mamy tzw. stan po użyciu alkoholu. To jeszcze nie przestępstwo, ale:
🔹 Art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń mówi jasno:
„Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym – podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł.”
Dodatkowo:
-
Sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia statków powietrznych (6 miesięcy – 3 lata).
-
W praktyce: ULC zawiesi lub cofnie licencję (→ art. 100 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo lotnicze).
🟨 3. A jeśli nikt nie złapał? Prawo lotnicze działa i tak.
Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo lotnicze, ULC może zawiesić lub cofnąć licencję nawet bez wyroku, jeśli pilot:
„wykonywał czynności lotnicze pod wpływem alkoholu lub środków odurzających”.
Wystarczy np.:
-
pozytywny wynik testu przy ramp checku (→ ARO.RAMP.106),
-
odmowa testu = równoznaczna z wynikiem pozytywnym,
-
lub zgłoszenie operatora/nadzoru/świadka.
Nie potrzeba do tego postępowania karnego.
🟩 4. Przepisy EASA: ramp check, alkohol, BAC ≤ 0,2‰
Zgodnie z Rozporządzeniem Bazowym (UE 2018/1139) pilot nie może wykonywać obowiązków „pod wpływem alkoholu”.
🔹 Zgodnie z ARO.RAMP.106 i CAT.GEN.MPA.100:
-
BAC nie może przekraczać 0,2‰ – nawet jeśli krajowe prawo pozwala na więcej,
-
zakaz spożycia alkoholu na 8 godzin przed lotem,
-
odmowa testu = tak, jak wynik pozytywny.
Obowiązuje to wszystkich pilotów Part-CAT, a w praktyce też operatorów Part-NCC i SPO.
BAC to skrót od angielskiego wyrażenia Blood Alcohol Concentration, czyli stężenie alkoholu we krwi.
🔹 Obowiązki załogi: pełna zdolność psychofizyczna, zgłaszanie zagrożeń, respektowanie FTL.
🔹 Wiele lotnisk w UE prowadzi się losowe kontrole trzeźwości i obecności substancji psychoaktywnych wśród członków załóg (pilotów, personelu pokładowego), np. Amsterdam Schiphol.
🟦 5. A co z General Aviation (Part-NCO)?
Zgodnie z przepisem NCC.GEN.106 dowódca statku powietrznego (Pilot-in-Command, PIC) odpowiada za niedopuszczenie do lotu, jeśli jakikolwiek członek załogi jest niezdolny do pracy – m.in. z powodu alkoholu, choroby, zmęczenia lub środków psychoaktywnych.
Tutaj EASA nie narzuca wprost wyników testów BAC – ale:
-
obowiązuje art. 135 ust. 2 ustawy – Prawo lotnicze: pilot musi być trzeźwy,
-
obowiązuje art. 87 k.w. i art. 178a k.k. – nawet jeśli nie lecisz w CAT, to i tak latasz w ruchu powietrznym.
Czyli: „latanie na piwie” w GA też kończy się wykroczeniem lub przestępstwem – a może i cofnięciem licencji.
W praktyce dla pilotów General Aviation zasada "8 godzin i 0,2‰" również obowiązuje, choć nie zawsze formalnie zapisana – przy naruszeniu grozi utrata orzeczenia, cofnięcie licencji, a także sankcje karne.
✈️ "8 hours from bottle to throttle" - proste bo amerykańskie 😁
/żeby przełożyć na nasze warunki: 8 godzin nie zawsze wystarczy – zaleca się dłuższą abstynencję, zwłaszcza po większych ilościach/
Zdrowy człowiek usuwa z organizmu ok. 10–15 ml czystego alkoholu na godzinę, czyli 1 standardowy drink na godzinę.
Przykłady 1 drinka:
-
120 ml wina
-
330 ml piwa
-
50 ml likieru
-
30 ml wódki
-
40 ml whisky.
🟫 6. Medycyna lotnicza: nie tylko alkohol
Zgodnie z MED.B.055 rozporządzenia:
➡️ Badanie psychiatryczne i testy na alkohol i narkotyki są obowiązkowe przy pierwszym orzeczeniu klasy 1 (dla pilotów zawodowych).
➡️ Osoby z zaburzeniami psychicznymi lub behawioralnymi z powodu używania alkoholu lub narkotyków uznaje się za niezdolne do czasu:
-
pełnego odstawienia substancji,
-
powrotu do zdrowia,
-
pozytywnej oceny psychiatrycznej po leczeniu.
Czyli: tak – alkohol może prowadzić do utraty badań lotniczych, a ich odzyskanie wymaga długiego i udokumentowanego procesu zdrowienia
Istnieją testy laboratoryjne wykrywające nadużywanie alkoholu, np.:
-
CDT – wykrywa regularne picie (2–3 tygodnie wstecz)
-
PEth – bardzo czuły, wykrywa picie nawet po 3–4 tygodniach
-
EtG/EtS – wykrywa alkohol w moczu do 80 godzin
-
GGT, AST, ALT, MCV – ogólne wskaźniki uszkodzenia wątroby
Jeśli wynik wskazuje na uzależnienie lub nadużywanie, orzeczenie może być cofnięte lub zawieszone.
Cytując Part-MED i przepisy unijne:
„Za niezdolnego do pełnienia obowiązków uznaje się pilota, który znajduje się pod wpływem alkoholu, narkotyków, leków, choroby, urazu lub silnego zmęczenia.”
Czyli: możesz być trzeźwy, ale i tak niezdolny. Jeśli polecisz – ryzykujesz odpowiedzialność zawodową, administracyjną i prawną.
🚫 Zero tolerancji dla % w kokpicie
Operatorzy (np. linia lotnicza, ATO, aeroklub) może wprowadzić ostrzejsze zasady niż EASA – np. 12h od alkoholu zamiast 8h, limit 0,00‰ zamiast 0,2‰.
Jeśli latasz w jego strukturze – musisz się do tego stosować, nawet jeśli przepisy krajowe pozwalają więcej, bo cytuję: ""Personel wykonujący obowiązki związane z bezpieczeństwem musi stosować się do procedur operatora."".
🚫 Absolutny zakaz picia w trakcie obowiązków lotniczych, nawet na ziemi (briefing, przygotowanie do lotu).
W lotnictwie nie ma miejsca na kompromisy. Nawet niewielka ilość alkoholu eliminuje możliwość lotu i może skutkować:
-
odpowiedzialnością karną lub wykroczeniową,
-
zawieszeniem lub cofnięciem licencji i lub badań lekarskich,
-
trwałą utratą reputacji w środowisku lotniczym,
-
a w razie wypadku – karą do 12 lat pozbawienia wolności.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz
Komentarz