Zagrożenia dla Bezpieczeństwa Lotnictwa Cywilnego w Polsce: Problemy z Implementacją Norm ICAO.

W polskim prawodawstwie lotniczym zmiany wprowadzone w ostatnich latach budzą istotne obawy dotyczące bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego. Implementacja norm Międzynarodowej Organizacji Lotnictwa Cywilnego (ICAO) oraz ich adaptacja w polskim systemie prawnym są kluczowym zagadnieniem, które wpływa na efektywność i bezpieczeństwo operacji lotniczych.Zagrożenia dla Bezpieczeństwa Lotnictwa Cywilnego w Polsce: Problemy z Implementacją Norm ICAO 

W polskim prawodawstwie lotniczym istnieją dwa kluczowe obszary regulacji: obszar europejski, objęty przepisami Unii Europejskiej i Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), oraz obszar krajowy, który dotyczy wyłącznie przepisów obowiązujących w Polsce. Oba te obszary muszą być spójne, ponieważ niedostateczne wdrażanie norm na poziomie krajowym może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo operacji międzynarodowych i tych regulowanych przez prawo unijne.

Przeszłość i Teraz: Rola Norm ICAO w Polskim Prawodawstwie

W starej ustawie Prawo Lotnicze z 1962 roku, Art. 15 zapewniał, że przepisy prawa krajowego muszą być zgodne z umowami międzynarodowymi, a minister odpowiedzialny za transport miał obowiązek wprowadzenia przepisów wykonawczych w celu wdrożenia tych umów. To gwarantowało jednoznaczną rolę Ministerstwa Transportu w zapewnieniu zgodności z międzynarodowymi standardami.

W obecnej ustawie Prawo Lotnicze z 2002 roku, Art. 3 wprowadza system ogłaszania norm ICAO, ale nie zobowiązuje jednoznacznie do ich wdrożenia. Przepisy międzynarodowe, takie jak załączniki do Konwencji Chicagowskiej, są ogłaszane, ale nie ma wymogu ich bezpośredniego wdrożenia w krajowym prawodawstwie. W praktyce oznacza to, że Polska może nie wprowadzać wymogów ICAO w życie, co stwarza ryzyko dla bezpieczeństwa operacji lotniczych. Dodatkowo, nie ma jasnych procedur dotyczących zgłaszania odstępstw od norm ICAO.

Problemy z Art. 3 i Wdrażaniem Norm ICAO

Art. 3 ust. 2 ustawy Prawo Lotnicze stanowi, że wiążące uchwały organizacji międzynarodowych, w tym załączniki do Konwencji Chicagowskiej, muszą być ogłaszane w Dzienniku Ustaw RP. Przepis ten może sugerować, że ogłoszenie tych norm jest wystarczające do ich implementacji w Polsce, co w praktyce może prowadzić do błędnego rozumienia obowiązków.

Art. 3 ust. 4 daje ministrowi właściwemu do spraw transportu możliwość wprowadzenia wymagań międzynarodowych o charakterze specjalistycznym w drodze rozporządzenia. To oznacza, że minister ma opcję, ale nie obowiązek, implementacji norm międzynarodowych. W praktyce, ministerstwo nie wykorzystuje tej możliwości, co skutkuje biernością w wdrażaniu wymogów ICAO.

Pomimo składanych petycji i zapytań publicznych, ministerstwo przyznaje, że nie wdraża norm ICAO, które są publikowane non-stop przez ICAO, oraz że nie zgłasza odstępstw od tych norm. Informacje te wynikają z odpowiedzi na składane petycje i zapytania publiczne. Trudno jest walczyć z argumentacją ad absurdum, gdy ministerstwo nie dostrzega, jak ważne jest przywrócenie sytuacji, w której minister miałby obowiązek niezwłocznego wdrożenia SARP lub zgłoszenia odstępstwa.

Zagrożenia dla Bezpieczeństwa Lotnictwa 

Niedostateczna Implementacja Norm ICAO. Brak obowiązkowego wdrażania norm ICAO w polskim systemie prawnym może prowadzić do sytuacji, w której kluczowe standardy bezpieczeństwa są pomijane. To stwarza poważne ryzyko dla bezpieczeństwa operacji lotniczych.

Ryzyko Niedostosowania: Ministerstwo Infrastruktury, mając możliwość, ale nie obowiązek wdrażania wymagań, może opóźniać lub ignorować implementację norm międzynarodowych. Taki stan rzeczy prowadzi do niepewności i nierówności w stosowaniu standardów, co jest szczególnie niebezpieczne w kontekście bezpieczeństwa lotniczego.

Brak Zasięgu Norm UE: Choć EASA wprowadza jednolite standardy dla państw członkowskich, nie obejmuje ona wszystkich aspektów krajowych regulacji. W obszarze krajowym, który nie jest objęty bezpośrednio przepisami UE, bezpieczeństwo opiera się głównie na dobrej woli i profesjonalizmie załóg. To oznacza, że w przypadku niedostatecznego wdrażania norm ICAO na poziomie krajowym, ryzyko zagrożeń może wzrosnąć.

Brak Harmonizacji: Opóźnienia w adaptacji i nierównomierne wdrażanie norm międzynarodowych mogą prowadzić do luk w regulacjach, które mogą być wykorzystane w sposób niekorzystny dla bezpieczeństwa operacji lotniczych.

Podsumowanie

Obecny stan prawny dotyczący implementacji norm ICAO w Polsce stwarza poważne ryzyko dla bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego. Niedostateczne wdrażanie standardów międzynarodowych oraz brak obowiązkowego charakteru przepisów mogą prowadzić do niekorzystnych sytuacji. W obszarze krajowym konieczne jest przywrócenie obowiązku niezwłocznego wdrażania norm ICAO  lub zgłaszania odstępstw, aby zapewnić pełne bezpieczeństwo i zgodność z międzynarodowymi standardami. Naruszenie Konwencji Chicagowskiej, zwłaszcza art. 37 i 38, podważa podstawy współpracy międzynarodowej.

Ministerstwo Infrastruktury w swojej bierności nie zauważa, że prawo międzynarodowe, w tym Konwencja Chicagowska, stoi wyżej w hierarchii prawa niż ustawa Prawo Lotnicze. To naraża odpowiedzialne osoby na zarzuty niedopełnienia obowiązków z kodeksu karnego. Aby przywrócić odpowiednią sytuację, konieczne jest, aby minister miał obowiązek niezwłocznego wdrożenia norm ICAO  lub zgłoszenia odstępstw.

 

Obecnie walczę z MI  o podanie tabel transpozycji norm ICAO na przepisy UE i ew. krajowe.

 

 NNie zapomnij również zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏