Sztuczna Inteligencja w Lotnictwie: Wsparcie czy Zagrożenie dla Pilotów?

Wprowadzenie sztucznej inteligencji (AI) i zaawansowanych systemów wizyjnych do lotnictwa budzi wiele pytań i wątpliwości, zwłaszcza wśród pilotów. Czy te technologie mają na celu wspomaganie pilotów, czy dążą do ich zastąpienia? Przyjrzyjmy się temu bliżej.

AI i Kamery: Wsparcie dla Pilotów

Obecnie rozwijane systemy AI i kamery są zaprojektowane, aby wspierać pilotów w ich codziennych obowiązkach, zwiększając bezpieczeństwo i efektywność lotów. Na przykład, szwajcarska firma Daedalean pracuje nad autonomicznymi systemami pilotażu, które mają na celu wspomaganie, a nie zastępowanie pilotów.

Jednym z takich systemów jest Visual Landing System (VLS), który wykorzystuje kamery i sieci neuronowe do autonomicznego rozpoznawania pasów startowych i prowadzenia samolotu do bezpiecznego lądowania. System ten działa jako asystent pilota, dostarczając kluczowych informacji podczas podejścia do lądowania, szczególnie w warunkach ograniczonej widoczności.

 

Zwiększenie Świadomości Sytuacyjnej

Innym przykładem jest Visual Traffic Detection. Ten innowacyjny system bazuje na widzeniu komputerowym i monitoruje przestrzeń powietrzną, identyfikując potencjalne zagrożenia, takie jak inne samoloty, drony czy ptaki. Działa niezależnie od systemów transponderowych (XPDR, ADS-B), co czyni go bardziej niezawodnym i wszechstronnym.

Dzięki takim technologiom piloci mogą mieć pełniejszy obraz sytuacji w powietrzu, co zwiększa ich zdolność do podejmowania trafnych decyzji i unikania kolizji.

Czy AI Zastąpi Pilotów?

Chociaż długoterminowym celem firm takich jak Daedalean jest pełna autonomia, obecnie technologie te są rozwijane głównie jako narzędzia wspomagające. AI może przejąć niektóre zadania, które są rutynowe lub wymagają dużej precyzji, jednak kluczowe decyzje i odpowiedzialność nadal spoczywają na ludzkich pilotach.

Systemy takie jak PilotEye™, opracowane we współpracy z Avidyne, mają na celu zwiększenie świadomości sytuacyjnej poprzez wizualne wykrywanie ruchu powietrznego, ale to pilot ostatecznie podejmuje decyzje na podstawie dostarczanych danych.

Wyzwania i Przyszłość

Integracja AI w lotnictwie niesie ze sobą wiele wyzwań, zwłaszcza w kontekście certyfikacji i regulacji. Obecne standardy nie są jeszcze w pełni przystosowane do certyfikacji systemów opartych na AI. Jednakże, zarówno EASA, jak i FAA, pracują nad wytycznymi, które umożliwią bezpieczne i efektywne wprowadzenie tych technologii do codziennego użytku.

EASA w swoim dokumencie koncepcyjnym dotyczącym sztucznej inteligencji w lotnictwie wprowadza dwa główne poziomy aplikacji AI:

Poziom 1 AI

Aplikacje na tym poziomie skupiają się na zwiększaniu zdolności człowieka, a nie na jego zastępowaniu. Są to systemy wspomagające, które pomagają pilotom w podejmowaniu lepszych decyzji i poprawie bezpieczeństwa lotów. Kluczowe aspekty poziomu 1 obejmują:

• Zwiększanie możliwości człowieka: Systemy te wspierają pilota, na przykład poprzez zapewnianie lepszej orientacji w sytuacji czy bardziej precyzyjne informacje nawigacyjne.
• Wyjaśnialność AI: AI na tym poziomie musi być w stanie wyjaśnić swoje decyzje i działania w sposób zrozumiały dla człowieka.
• Ocena etyczna: Zastosowania AI muszą przechodzić oceny pod kątem etyki, aby zapewnić ich bezpieczne i odpowiedzialne użycie.

Poziom 2 AI

Na tym poziomie AI wprowadza się koncepcję współpracy człowieka z AI (Human-AI Teaming, HAT), gdzie systemy mogą podejmować decyzje automatycznie, ale pod nadzorem człowieka. Główne cechy poziomu 2 to:

• Human-AI Teaming (HAT): AI i ludzie pracują razem, gdzie AI może samodzielnie podejmować decyzje, ale zawsze pod nadzorem pilota.
• Złożone decyzje: Systemy AI na tym poziomie są w stanie podejmować bardziej złożone decyzje, które zwykle wymagają interwencji człowieka.
• Integracja z procesami lotniczymi: Systemy te są zaprojektowane tak, aby płynnie integrować się z istniejącymi procedurami i systemami lotniczymi, wspierając pilota w różnych scenariuszach operacyjnych.

Przykłady Zastosowań

• Poziom 1: System wizualnego lądowania (VLS) od Daedalean, który wspomaga pilota w nawigacji podczas lądowania, rozpoznając pasy startowe i dostarczając precyzyjnych danych nawigacyjnych.
• Poziom 2: Wirtualny drugi pilot Proxima, który może monitorować stan pilota i komunikację, zarządzać ścieżką lotu oraz automatycznie konfigurować samolot w odpowiednich momentach, np. wysuwając podwozie

 Podsumowanie

Sztuczna inteligencja i kamery w lotnictwie mają ogromny potencjał, aby wspierać pilotów, zwiększając bezpieczeństwo i efektywność operacji lotniczych. Pomimo obaw związanych z możliwym zastąpieniem pilotów przez AI, obecne technologie są projektowane głównie jako narzędzia wspomagające, które mają na celu poprawę warunków pracy i zwiększenie bezpieczeństwa lotów.

Piloci pozostaną kluczowym elementem operacji lotniczych, a AI będzie działać jako zaawansowany asystent, dostarczając niezbędnych danych i wspomagając w podejmowaniu decyzji. Przyszłość lotnictwa rysuje się obiecująco, a integracja AI może przynieść wiele korzyści zarówno dla pilotów, jak i pasażerów. 

Dopiero w następnym etapie, gdy AI sprawdzi się jako pomocnik pilota, może zacząć się proces wypychania załóg z kokpitu.😒

Nie zapomnij również, zerknąć od czasu do czasu na konto na facebook.com/avialawpl 😏